Get access

Cognitive behaviour therapy for chronic fatigue syndrome in adults

  • Review
  • Intervention




Chronic fatigue syndrome (CFS) is a common, debilitating and serious health problem. Cognitive behaviour therapy (CBT) may help to alleviate the symptoms of CFS.


To examine the effectiveness and acceptability of CBT for CFS, alone and in combination with other interventions, compared with usual care and other interventions.

Search methods

CCDANCTR-Studies and CCDANCTR-References were searched on 28/3/2008. We conducted supplementary searches of other bibliographic databases. We searched reference lists of retrieved articles and contacted trial authors and experts in the field for information on ongoing/completed trials.

Selection criteria

Randomised controlled trials involving adults with a primary diagnosis of CFS, assigned to a CBT condition compared with usual care or another intervention, alone or in combination.

Data collection and analysis

Data on patients, interventions and outcomes were extracted by two review authors independently, and risk of bias was assessed for each study. The primary outcome was reduction in fatigue severity, based on a continuous measure of symptom reduction, using the standardised mean difference (SMD), or a dichotomous measure of clinical response, using odds ratios (OR), with 95% confidence intervals (CI).

Main results

Fifteen studies (1043 CFS participants) were included in the review. When comparing CBT with usual care (six studies, 373 participants), the difference in fatigue mean scores at post-treatment was highly significant in favour of CBT (SMD -0.39, 95% CI -0.60 to -0.19), with 40% of CBT participants (four studies, 371 participants) showing clinical response in contrast with 26% in usual care (OR 0.47, 95% CI 0.29 to 0.76). Findings at follow-up were inconsistent. For CBT versus other psychological therapies, comprising relaxation, counselling and education/support (four studies, 313 participants), the difference in fatigue mean scores at post-treatment favoured CBT (SMD -0.43, 95% CI -0.65 to -0.20). Findings at follow-up were heterogeneous and inconsistent. Only two studies compared CBT against other interventions and one study compared CBT in combination with other interventions against usual care.

Authors' conclusions

CBT is effective in reducing the symptoms of fatigue at post-treatment compared with usual care, and may be more effective in reducing fatigue symptoms compared with other psychological therapies. The evidence base at follow-up is limited to a small group of studies with inconsistent findings. There is a lack of evidence on the comparative effectiveness of CBT alone or in combination with other treatments, and further studies are required to inform the development of effective treatment programmes for people with CFS.








28/3/2008搜尋CCDANCTRStudies and CCDANCTRReferences。我們額外搜尋其他書目資料庫。我們搜尋了文章檢索理得參考文獻清單,與這些試驗的作者及該領域的專家聯繫,取得正在進行或已完成試驗的資訊。




由兩名審查者獨立抽出病人的資料,處遇措施與結果,每個研究都進行偏誤(bias)風險評估。主要的預後評估是疲勞減少程度,對於症狀減輕的連續變項會計算standardised mean difference (SMD), 而對於二分變項,則會去計算 odds ratios (OR)並附上95% confidence intervals (CI).


納入15個研究(共1043名CFS患者參與)。在比較CBT與一般照護(6項研究,373名參與者)上,治療後疲勞分數的平均數在CBT組呈現明顯改善(SMD −0.39, 95% CI在 −0.60 到 −0.19之間),CBT組有40%的人有臨床反應而在常規照護則只有26%(4項研究,371名參與者)(OR 0.47, 95% CI 在0.29到0.76之間),但在後續追蹤時結果卻呈現不一致。 相較於CBT與其他心理治療,包括放鬆,諮商和教育/支持(4項研究,313名參與者),在治療後疲勞的平均分數,CBT組同樣優於其他組別(SMD −0.43, 95% CI −0.65 到 −0.20之間),不過同樣地,後續追蹤的結果分歧而不一致。 有兩個研究比較CBT處置與其他另外的處遇方式,有一個研究比較CBT合併其他處遇方式與一般照護的差異。





此翻譯計畫由臺灣國家衛生研究院(National Health Research Institutes, Taiwan)統籌。


慢性疲勞綜合徵(簡稱CFS)是一種非常普遍及失能的狀態,人們會持續出現不明原因的疲勞。認知行為療法是一種心理治療模式,通常用於治療各種心理和慢性疼痛。本次文獻回顧的目的是查明在CFS的治療上,是否CBT是有效的,不論是單獨使用或合併其他治療,是否比其他治療更有效。 文獻回顧內容包括15項研究,總共1043的參與者。回顧結果,發現與一般照護及等候治療者相較之下,以CBT治療較能減少疲勞症狀。CBT組有40%的人有臨床反應而在常規照護則只有26%。在後續追蹤方面,在治療後1 – 7個月,已完成CBT療程者在疲倦的程度上較低。但如果將治療中斷者納入審查,則CBT與一般照護之間沒有顯著的差別。審查者還比較了CBT與其他類型的心理治療,包涵了放鬆訓練、諮商與支持/衛教,發現在治療後接受CBT者比其他治療者減輕了疲勞的症狀,身體機能、憂鬱、焦慮與內心痛苦的症狀也減輕許多。然而在追蹤時發現結果不一致,研究無法適切地合併評估,因此無法得出結論。很少有報告指出CBT的接受度,沒有研究探討副作用。只有兩個研究比較CBT與其他治療方法,包含活動治療的效益,只有一個研究比較一般照護與CBT合併其他治療。需要進行更多的研究,才能確立CBT是否比其他療法對CFS更有幫助,是否CBT合併其他治療比單一治療更有幫助。

Plain language summary

Cognitive behaviour therapy for chronic fatigue syndrome

Chronic fatigue syndrome (CFS) is a very common and disabling condition, in which people suffer from persistent symptoms of fatigue that are unexplained. Cognitive behaviour therapy is a psychological therapy model that is commonly used to treat a range of psychological and chronic pain conditions. This review aimed to find out whether CBT is effective for CBT, both as a standalone treatment and in combination with other treatments, and whether it is more effective than other treatments used for CFS. The review included 15 studies, with a total of 1043 CFS participants. The review showed that people attending for CBT were more likely to have reduced fatigue symptoms at the end of treatment than people who received usual care or were on a waiting list for therapy, with 40% of people in the CBT group showing clinical improvement, in contrast with 26% in usual care. At follow-up, 1-7 months after treatment ended, people who had completed their course of CBT continued to have lower fatigue levels, but when including people who had dropped out of treatment, there was no difference between CBT and usual care. The review also compared CBT against other types of psychological therapy, including relaxation techniques, counselling and support/education, and found that people attending for CBT was more likely to have reduced fatigue symptoms at the end of treatment than those attending for other psychological therapies. Physical functioning, depression, anxiety and psychological distress symptoms were also more reduced when compared with other psychological therapies. However at follow-up, the results were inconsistent and the studies did not fit well together, making it difficult to draw any conclusions. Very few studies reported on the acceptability of CBT and no studies examined side effects. Only two studies compared the effectiveness of CBT against other treatments, both exercise therapy, and just one study compared a combination of CBT and other treatments with usual care. More studies should be carried out to establish whether CBT is more helpful than other treatments for CFS, and whether CBT in combination with other treatments is more helpful than single treatment approaches.

எளியமொழிச் சுருக்கம்

நாட்பட்ட சோர்வு நோய்க்குறிக்கு புலனுணர்வு நடத்தை மாற்ற சிகிச்சை (Cognitive behaviour therapy)

நாட்பட்ட சோர்வு நோய்க்குறி (CFS) என்பது விளக்க முடியாத தொடர் சோர்வு அறிகுறிகளால் மக்களை அவதிக்குள்ளாக்கும் ஒரு பொதுவான நோய். இதில் பாதிக்கப்பட்டவர்கள் விளக்க முடியாத காரணத்தால் தொடர்ந்து சோர்வு அறிகுறிகள் பாதிக்கப்படுகின்றனர். பொதுவாக பல மனநலம் மற்றும் நாள்பட்ட வலிகளுக்கு சிகிச்சை அளிக்கப் பயன் படுத்தப்படுத்தும் ஒரு உளவியல் சிகிச்சை மாதிரி அடிப்படையில் அளிக்கப்படும் மனோதத்துவ சிகிச்சை முறைதான் புலனுணர்வு நடத்தை மாற்றச் சிகிச்சை (Cognitive behaviour therapy). புலனுணர்வு நடத்தை மாற்ற சிகிச்சை நாட்பட்ட சோர்வு நோய்க்குறிக்கு, தனித்தும் பிற சிகிச்சை முறைகளுடன் இணைந்தும் அளிக்கப்படும் போது ஆற்றலோடு செயல் படுகிறதா என்று கண்டறிவதோடு , மற்ற சிகிச்சை முறைகளை விட நடத்தை மாற்ற சிகிச்சை திறனானதா என்றும் அறிவதே ஆகும். இந்த திறனாய்வு மொத்தம் 1043 நாட்பட்ட சோர்வு நோய்க்குறி பங்கேற்பாளர்கள் கொண்ட 15 ஆய்வுகளை உட்படுத்தியுள்ளது. புலனுணர்வு நடத்தை மாற்ற சிகிச்சை(CBT) எடுத்துக் கொண்டவர்களுக்கு சிகிச்சையின் முடிவில் பிற வழக்கமான சிகிச்சை எடுத்துக் கொண்டவர்களைக் காட்டிலும் அல்லது சிகிச்சைக்காக காத்திருப்பவர்களைக் காட்டிலும் சோர்வு நோய்க்குறி குறைந்துள்ளதற்கான சாத்திய கூறுகள் அதிகம் என இந்த திறனாய்வு காண்பித்தது. புலனுணர்வு நடத்தை மாற்ற சிகிச்சை குழுவில் இருந்த 40% நோயாளிகள் பிணி சார்ந்த முன்னேற்றம் காண்பித்தநிலையில் வழக்கமான கண்காணிப்பு சிகிச்சையில் 26% நோயாளிகள் மட்டுமே பிணி சார்ந்த முன்னேற்றம் காண்பித்தனர். 1-7 மாதங்கள் தொடர் கண்காணிப்பில், நடத்தை மாற்ற சிகிச்சை திட்டம் நிறைவு செய்தவர்களுக்கு சோர்வு நிலை தொடர்ந்து குறைந்திருந்தது, ஆனால் சிகிச்சையினை முழுமையாக முடிக்காமல் இடையில் கைவிட்ட நோயாளிகளுக்கும் வழக்கமான கண்காணிப்பு சிகிச்சை எடுத்து கொண்ட வர்களுக்கும் முன்னேற்றத்தில் வேறுபாடு எதுவுமில்லை மேலும் இந்த திறனாய்வு, புலனுணர்வு நடத்தை மாற்ற சிகிச்சையினை. தளர்வு நுட்பங்கள், அறிவுரை மற்றும் ஆதரவு / கல்வி உட்பட்ட மற்ற வகையான உளவியல் சிகிச்சையுடனும் ஒப்பிபிட்டது இதில் புலனுணர்வு நடத்தை மாற்ற சிகிச்சையில் பங்கேற்றவர்களுக்கு மற்ற உளவியல் சிகிச்சையில் கலந்து கொண்டவர்களைவிட சோர்வு அறிகுறிகள் குறைந்து இருப்பதற்கான சாத்தியகூறுகள் அதிகமாக இருந்தது என்று கண்டறியப்பட்டது. உடல் செயல்பாடு, மன அழுத்தம், கவலை மற்றும் உளவியல் துயரத்து நோய் அறிகுறிகளும் பிற உளவியல் சார்ந்த சிகிச்சைகளுடன் ஒப்பிடும் போது குறைந்து இருந்தது. இருப்பினும் தொடர் கண்காணிப்பில் முடிவுகள் முன்னுக்குப் பின் முரணாகவும் முடிவுகள் எடுப்பதைக் கடினமாக்கும் வண்ணம் ஆய்வுகள் இணைவின்றியும் இருந்தன. மிக சில ஆய்வுகளே புலனுணர்வு நடத்தை மாற்ற சிகிச்சையை ஏற்றுக் கொள்வது பற்றி விளம்பின, பக்க விளைவுகள் குறித்து எந்த ஆய்வும் சோதிக்கவில்லை. இரண்டு ஆய்வுகள் மட்டுமே புலனுணர்வு நடத்தை மாற்ற சிகிச்சையின் திறன் பாட்டினை மற்ற சிகிச்சைகளோடு ஒப்பிட்டு பார்த்துள்ளன. உடற்பயிற்சி சிகிச்சை மற்றும் ஒரே ஒரு ஆய்வுமட்டும் நடத்தை மாற்ற சிகிச்சை மற்றும் வழக்கமான கண்காணிப்புடன் உள்ள பிற சிகிச்சைகளை இணைத்து வழங்கப்பட்ட சிகிச்சை முறையினை ஆய்வு செய்துள்ளன. நாட்பட்ட சோர்வு நோய்க்குறிக்கு புலனுணர்வு நடத்தை மாற்ற சிகிச்சை மற்ற சிகிச்சைகளை விட கூடுதல் உதவியளிப்பதாக இருக்குமா அல்லது, ஒரே சிகிச்சை அணுகுமுறைகளைக் காட்டிலும் புலனுணர்வு நடத்தை மாற்ற சிகிச்சை மற்றும் வழக்கமான கண்காணிப்புடன் உள்ள பிற சிகிச்சைகளை இணைத்து வழங்கப்படும் சிகிச்சை அதிக பயனுள்ளதாக இருக்குமா என்பதை உறுதிப் படுத்த மேலும் ஆய்வுகள் நடத்தப்பட வேண்டும் .

மொழிபெயர்ப்பு குறிப்புகள்

மொழிபெயர்ப்பு: சி. தங்கசுவாமி மற்றும் சி.இ, பி.என்.அர் குழு

Laički sažetak

Kognitivno-bihevioralna terapija za liječenje sindroma kroničnog umora

Sindrom kroničnog umora (SKU) je često i neugodno stanje u kojemu osobe pate od stalnih simptoma iscrpljenosti za koje se ne može naći razlog. Kognitivno-bihevioralna terapija (KBT) je psihološki terapijski model koji se koristi za liječenje niza psiholoških stanja i kronične boli. Cilj ovog Cochrane sustavnog pregleda bio je saznati da li je KBT učinkovita za SKU, bilo kao pojedinačna terapija ili u kombinaciji s ostalim terapijama, i da li je efikasnija od ostalih terapija koje se koriste za liječenje sindroma kroničnog umora. Pregled literature je uključio 15 studija s ukupno 1043 ispitanika koji su patili od SKU. Pregled je pokazao da su osobe koje su polazile KBT imale veću vjerojatnost smanjenja simptoma umora na kraju terapije od osoba koje su primale uobičajenu njegu ili bili na listi čekanja za terapiju, gdje 40% osoba iz KBT grupe pokazuju kliničko napredovanje, za razliku od 26% u u grupi koja je primala uobičajenu skrb. Naknadnim ispitivanjem u svrhu praćenja rezultata terapije u duljem razdoblju uočeno je da su osobe koje su završile KBT terapiju imale smanjenje razine umora, ali kada su se u usporedbu uključile i osobe koje su prekinule KBT terapiju, nije bilo razlike između KBT-a i uobičajene skrbi. Pregled je također usporedio KBT i ostale vrste psiholoških terapija, uključujući tehnike relaksacije, savjetovanja i podrške/edukacije i pronašao da osobe koje su polazile KBT imaju veću vjerojatnost smanjenja simptoma umora na kraju terapije od onih koji su polazili druge psihološke terapije. Tjelesna funkcija, depresija, anksioznost i simptomi psihološkog stresa također su smanjeni u usporedbi s drugim psihološkim terapijama. Međutim, rezultati naknadnog ispitivanja u svrhu praćenja nisu dosljedni i studije se zbog razlika nisu mogle uspoređivati, što otežava izvlačenje zaključka. Tek nekoliko studija prikazalo je podatke o prihvatljivost KBT za pacijente, a nijedna studija nije istražila nuspojave. Samo su dvije studije usporedile učinkovitost KBT-a i ostalih terapija, obje s terapijom vježbanjem, a samo jedna studija je usporedila kombinaciju KBT i drugih terapija s uobičajenom skrbi. Potrebna su daljnja istraživanja kako bi se utvrdilo da li KBT više pomaže od ostalih terapija kod SKU-a, i da li KBT u kombinaciji s drugim terapijama pomaže više od pristupa liječenjem pojedinačnom terapijom.

Bilješke prijevoda

Hrvatski Cochrane
Prevela: Javorka Jokić
Ovaj sažetak preveden je u okviru volonterskog projekta prevođenja Cochrane sažetaka. Uključite se u projekt i pomozite nam u prevođenju brojnih preostalih Cochrane sažetaka koji su još uvijek dostupni samo na engleskom jeziku. Kontakt: