Acupuncture for treating fibromyalgia

  • Review
  • Intervention

Authors

  • John C Deare,

    1. Compmed Health Institute, Southport, Queensland, Australia; and Traditional & Complementary Medicine Program, Health Innovations Research Institute, Discipline of Chinese Medicine, School of Health Sciences, RMIT University, Bundoora, Victoria, Australia
    Search for more papers by this author
  • Zhen Zheng,

    Corresponding author
    1. RMIT University, Traditional & Complementary Medicine Research Program, Health Innovations Research Institute and Discipline of Chinese Medicine, School of Health Sciences, Bundoora, Victoria, Australia
    • Zhen Zheng, Traditional & Complementary Medicine Research Program, Health Innovations Research Institute and Discipline of Chinese Medicine, School of Health Sciences, RMIT University, PO Box 71, Bundoora, Victoria, 3083, Australia. zhen.zheng@rmit.edu.au.

    Search for more papers by this author
  • Charlie CL Xue,

    1. RMIT University, Traditional & Complementary Medicine Research Program, Health Innovations Research Institute and Discipline of Chinese Medicine, School of Health Sciences, Bundoora, Victoria, Australia
    Search for more papers by this author
  • Jian Ping Liu,

    1. Beijing University of Chinese Medicine, Centre for Evidence-Based Chinese Medicine, Beijing, China
    Search for more papers by this author
  • Jingsheng Shang,

    1. Akupunktoren Bruno Aamo AS, Tromsoe, Norway
    Search for more papers by this author
  • Sean W Scott,

    1. Royal North Shore Hospital, Department of Emergency Medicine, St Leonards, New South Wales, Australia
    Search for more papers by this author
  • Geoff Littlejohn

    1. Monash Medical Centre, Department of Rheumatology, Clayton, VIC, Australia
    Search for more papers by this author

Abstract

Background

One in five fibromyalgia sufferers use acupuncture treatment within two years of diagnosis.

Objectives

To examine the benefits and safety of acupuncture treatment for fibromyalgia.

Search methods

We searched CENTRAL, PubMed, EMBASE, CINAHL, National Research Register, HSR Project and Current Contents, as well as the Chinese databases VIP and Wangfang to January 2012 with no language restrictions.

Selection criteria

Randomised and quasi-randomised studies evaluating any type of invasive acupuncture for fibromyalgia diagnosed according to the American College of Rheumatology (ACR) criteria, and reporting any main outcome: pain, physical function, fatigue, sleep, total well-being, stiffness and adverse events.

Data collection and analysis

Two author pairs selected trials, extracted data and assessed risk of bias. Treatment effects were reported as standardised mean differences (SMD) and 95% confidence intervals (CI) for continuous outcomes using different measurement tools (pain, physical function, fatigue, sleep, total well-being and stiffness) and risk ratio (RR) and 95% CI for dichotomous outcomes (adverse events). We pooled data using the random-effects model.

Main results

Nine trials (395 participants) were included. All studies except one were at low risk of selection bias; five were at risk of selective reporting bias (favouring either treatment group); two were subject to attrition bias (favouring acupuncture); three were subject to performance bias (favouring acupuncture) and one to detection bias (favouring acupuncture). Three studies utilised electro-acupuncture (EA) with the remainder using manual acupuncture (MA) without electrical stimulation. All studies used 'formula acupuncture' except for one, which used trigger points.

Low quality evidence from one study (13 participants) showed EA improved symptoms with no adverse events at one month following treatment. Mean pain in the non-treatment control group was 70 points on a 100 point scale; EA reduced pain by a mean of 22 points (95% confidence interval (CI) 4 to 41), or 22% absolute improvement. Control group global well-being was 66.5 points on a 100 point scale; EA improved well-being by a mean of 15 points (95% CI 5 to 26 points). Control group stiffness was 4.8 points on a 0 to 10 point; EA reduced stiffness by a mean of 0.9 points (95% CI 0.1 to 2 points; absolute reduction 9%, 95% CI 4% to 16%). Fatigue was 4.5 points (10 point scale) without treatment; EA reduced fatigue by a mean of 1 point (95% CI 0.22 to 2 points), absolute reduction 11% (2% to 20%). There was no difference in sleep quality (MD 0.4 points, 95% CI -1 to 0.21 points, 10 point scale), and physical function was not reported.

Moderate quality evidence from six studies (286 participants) indicated that acupuncture (EA or MA) was no better than sham acupuncture, except for less stiffness at one month. Subgroup analysis of two studies (104 participants) indicated benefits of EA. Mean pain was 70 points on 0 to 100 point scale with sham treatment; EA reduced pain by 13% (5% to 22%); (SMD -0.63, 95% CI -1.02 to -0.23). Global well-being was 5.2 points on a 10 point scale with sham treatment; EA improved well-being: SMD 0.65, 95% CI 0.26 to 1.05; absolute improvement 11% (4% to 17%). EA improved sleep, from 3 points on a 0 to 10 point scale in the sham group: SMD 0.40 (95% CI 0.01 to 0.79); absolute improvement 8% (0.2% to 16%). Low-quality evidence from one study suggested that MA group resulted in poorer physical function: mean function in the sham group was 28 points (100 point scale); treatment worsened function by a mean of 6 points (95% CI -10.9 to -0.7). Low-quality evidence from three trials (289 participants) suggested no difference in adverse events between real (9%) and sham acupuncture (35%); RR 0.44 (95% CI 0.12 to 1.63).

Moderate quality evidence from one study (58 participants) found that compared with standard therapy alone (antidepressants and exercise), adjunct acupuncture therapy reduced pain at one month after treatment: mean pain was 8 points on a 0 to 10 point scale in the standard therapy group; treatment reduced pain by 3 points (95% CI -3.9 to -2.1), an absolute reduction of 30% (21% to 39%). Two people treated with acupuncture reported adverse events; there were none in the control group (RR 3.57; 95% CI 0.18 to 71.21). Global well-being, sleep, fatigue and stiffness were not reported. Physical function data were not usable.

Low quality evidence from one study (38 participants) showed a short-term benefit of acupuncture over antidepressants in pain relief: mean pain was 29 points (0 to 100 point scale) in the antidepressant group; acupuncture reduced pain by 17 points (95% CI -24.1 to -10.5). Other outcomes or adverse events were not reported.

Moderate-quality evidence from one study (41 participants) indicated that deep needling with or without deqi did not differ in pain, fatigue, function or adverse events. Other outcomes were not reported.

Four studies reported no differences between acupuncture and control or other treatments described at six to seven months follow-up.

No serious adverse events were reported, but there were insufficient adverse events to be certain of the risks.

Authors' conclusions

There is low to moderate-level evidence that compared with no treatment and standard therapy, acupuncture improves pain and stiffness in people with fibromyalgia. There is moderate-level evidence that the effect of acupuncture does not differ from sham acupuncture in reducing pain or fatigue, or improving sleep or global well-being. EA is probably better than MA for pain and stiffness reduction and improvement of global well-being, sleep and fatigue. The effect lasts up to one month, but is not maintained at six months follow-up. MA probably does not improve pain or physical functioning. Acupuncture appears safe. People with fibromyalgia may consider using EA alone or with exercise and medication. The small sample size, scarcity of studies for each comparison, lack of an ideal sham acupuncture weaken the level of evidence and its clinical implications. Larger studies are warranted.

Résumé scientifique

L'acupuncture pour le traitement de la fibromyalgie

Contexte

Une personne sur cinq souffrant de fibromyalgie est traitée par acupuncture dans les deux ans suivant le diagnostic.

Objectifs

Examiner les bénéfices et l'innocuité de l'acupuncture pour la fibromyalgie.

Stratégie de recherche documentaire

Nous avons effectué des recherches dans CENTRAL, PubMed, EMBASE, CINAHL, National Research Register, HSR Project and Current Contents, ainsi que dans les bases de données chinoises VIP et Wangfang jusqu'à janvier 2012, sans restriction de langue.

Critères de sélection

Des études randomisées et quasi-randomisées évaluant un type quelconque d'acupuncture invasive pour la fibromyalgie diagnostiquée selon les critères de l'ACR (American College of Rheumatology), et rendant compte d'un des principaux critères résultat : douleur, fonction physique, fatigue, sommeil, bien-être total, rigidité et événements indésirables.

Recueil et analyse des données

Deux paires d'auteurs ont sélectionné les essais, extrait les données et évalué le risque de biais. Les effets du traitement ont été rapportés, pour les résultats continus, sous forme de différence moyenne standardisée (DMS) avec intervalle de confiance (IC) à 95% à l'aide de différents outils de mesure (douleur, fonction physique, fatigue, sommeil, bien-être totale et rigidité), et sous forme de risque relatif (RR) avec IC à 95% pour les variables dichotomiques (événements indésirables). Nous avons regroupé les données à l'aide du modèle à effets aléatoires.

Résultats principaux

Neuf essais (soit 395 participants) ont été inclus. Toutes les études, sauf une, présentaient un faible risque de biais de sélection, cinq présentaient un risque de biais de notification sélective (favorisant un groupe de traitement), deux étaient sujettes à un biais d'attrition (en faveur de l'acupuncture), trois étaient sujettes à un biais de performance (en faveur de l'acupuncture) et une à un biais de détection (en faveur de l'acupuncture). Trois études avaient utilisé l'électro-acupuncture (EA), alors que les autres avaient utilisé l'acupuncture manuelle (AM) sans stimulation électrique. Toutes les études avaient utilisé la « formule acupuncture », sauf une qui avait utilisé des points de déclenchement.

Les résultats de faible qualité d'une étude (13 participants) montraient que, un mois après le traitement, l'EA avait amélioré les symptômes sans susciter d'événements indésirables. La douleur moyenne dans le groupe témoin sans traitement était de 70 points sur une échelle de 100 points, et l'EA avait réduit en moyenne la douleur de 22 points (intervalle de confiance (IC) à 95 % 4 à 41), soit 22% d'amélioration absolue. Le bien-être global dans le groupe témoin était de 66,5 points sur une échelle de 100 points et l'EA avait amélioré en moyenne le bien-être de 15 points (IC 95% 5 à 26 points). La rigidité dans le groupe de contrôle était de 4,8 points sur une échelle de 0 à 10 et l'EA avait réduit en moyenne la rigidité de 0,9 points (IC 95% 0,1 à 2 points ; réduction absolue de 9% ; IC 95% de 4% à 16%). La fatigue était de 4,5 points (échelle de 10 points) sans traitement et l'EA avait réduit en moyenne la fatigue de 1 point (IC 95% 0,22 à 2 points), réduction absolue de 11% (2% à 20%). Il n'y avait pas de différence dans la qualité du sommeil (DM 0,4 points ; IC 95% -1 à 0,21 points, échelle de 10 points). Il n'avait pas été rendu compte de la fonction physique.

Les résultats de qualité moyenne de six études (286 participants) indiquaient que l'acupuncture (EA ou AM) n'était pas meilleure que l'acupuncture factice, à l'exception d'une baisse de la rigidité à un mois. L'analyse en sous-groupes de deux études (104 participants) a mis en évidence des bénéfices de l'EA. La douleur moyenne avec le traitement factice était de 70 points, sur une échelle de 0 à 100, et l'EA avait réduit la douleur de 13% (5% à 22%) (DMS -0,63 ; IC 95% -1,02 à -0,23). Le bien-être global avec le traitement factice était de 5,2 points, sur une échelle de 10 points, et l'EA avait amélioré le bien-être : DMS 0,65 ; IC 95% 0,26 à 1,05 ; amélioration absolue de 11% (4% à 17%). L'EA améliorait le sommeil de 3 points, sur une échelle de 0 à 10, dans le groupe de traitement factice : DMS 0,40 (IC 95% 0,01 à 0,79) amélioration absolue de 8% (0,2% à 16%). Les résultats de mauvaise qualité d'une étude suggéraient que le groupe d'AM avait une moins bonne fonction physique : la fonction moyenne dans le groupe de traitement factice était de 28 points (échelle de 100 points) et le traitement avait dégradé en moyenne la fonction de 6 points (IC 95% -10,9 à -0,7). Les résultats de mauvaise qualité de trois essais (289 participants) ne laissent pas apparaitre de différence dans les événements indésirables entre l'acupuncture réelle (9%) et l'acupuncture factice (35%) : RR 0,44 (IC 95% 0,12 à 1,63).

Les résultats de qualité moyenne d'une étude (58 participants) montrent qu'en comparaison avec le seul traitement standard (antidépresseurs et exercice), le traitement d'appoint d'acupuncture avait réduit la douleur un mois après le traitement : La douleur moyenne était de 8 points, sur une échelle de 0 à 10, dans le groupe de traitement standard et l'acupuncture d'appoint avait réduit la douleur de 3 points (IC 95% -3,9 à -2,1), une réduction absolue de 30% (21% à 39%). Deux personnes traitées par acupuncture avaient fait état d'événements indésirables ; il n'y en avait eu aucun dans le groupe de contrôle (RR 3,57 ; IC 95% 0,18 à 71,21). Il n'était pas rendu compte du bien-être global, du sommeil, de la fatigue et de la rigidité. Les données sur la fonction physique n'étaient pas utilisables.

Les résultats de mauvaise qualité d'une étude (38 participants) montraient un avantage à court terme de l'acupuncture par rapport aux antidépresseurs dans le soulagement de la douleur : la douleur moyenne était de 29 points (échelle de 0 à 100) dans le groupe à antidépresseurs et l'acupuncture avait réduit la douleur de 17 points (IC 95% -24,1 à -10,5). Il n'avait pas été rendu compte d'autres critères de résultat ni des événements indésirables.

Les résultats de qualité moyenne d'une étude (41 participants) indiquaient qu'il n'y avait pas différence entre l'aiguilletage profond avec et sans deqi pour la douleur, la fatigue, la fonction ou les événements indésirables. Il n'avait pas été rendu compte d'autres critères de résultat.

Quatre études n'avaient rapporté aucune différence entre l'acupuncture et le contrôle ou d'autres traitements décrits, lors du suivi à six ou sept mois.

Aucun événement indésirable grave n'avait été signalé, mais il n'y avait pas eu suffisamment d'événements indésirables pour être certain quant aux risques.

Conclusions des auteurs

Il y a des preuves de niveau faible à modéré qu'en comparaison avec l'absence de traitement ou le traitement standard, l'acupuncture améliore la douleur et la rigidité chez les personnes atteintes de fibromyalgie. Il y a des preuves de niveau modéré que l'effet de l'acupuncture ne diffère pas de celui de l'acupuncture factice quant à la réduction de la douleur ou de la fatigue, ou à l'amélioration du sommeil ou du bien-être global. L'EA est probablement meilleure que l'AM pour la réduction de la douleur et de la rigidité, ainsi que pour l'amélioration du bien-être global, du sommeil et de la fatigue. L'effet dure jusqu'à un mois, mais ne subsiste pas au bout de six mois de suivi. L'AM n'améliore probablement pas la douleur ou le fonctionnement physique. L'acupuncture semble sûre. Les personnes atteintes de fibromyalgie peuvent envisager d'utiliser l'EA, seule ou conjointement à de l'exercice et des médicaments. La petite taille des effectifs, la rareté des études pour chaque comparaison et l'absence d'une acupuncture factice idéale affaiblissent le niveau des preuves et leurs implications cliniques. Il conviendra de mener des études à plus grande échelle.

초록

섬유근통의 침 치료

배경

섬유근통 환자 5명 중 1명은 진단 후 2년 이내에 침 치료를 받는다.

목적

섬유근통의 침 치료 효과와 안전성 평가

검색 전략

센트럴(CENTRAL), 펍메드(PubMed), 엠베이스(EMBASE), CINAHL, 국가연구등록(National Research Register), 의료 서비스 연구(HSR protect and current contents[p1]) 그리고 중국 데이터베이스 VIP 와 왕팡 등에서 2012년 1월까지 언어제한 없이 검색하였다. [p1]Health Service Research: 의료 서비스 연구

선정 기준

1) 미국 류마티스학회 (ACR) 기준에 따른섬유근통 환자에 대한 모든 유형의 자입형 침 치료를 적용한 연구 2) 무작위 또는 유사-무작위 대조 연구 3) 통증, 신체 기능, 피로, 수면, 전반적 안녕감, 강직, 이상반응 등 주요 평가항목 중 하나라도 측정한 연구 위 3가지를 모두 만족할 경우 선정 대상으로 하였다.

자료 수집 및 분석

저자들은 두 명씩 짝을 이루어 각각 임상시험 선택, 자료 추출, 비뚤림 위험 평가를 수행했다. 치료효과는 여러 항목 (통증, 신체기능, 피로, 수면, 전반적 안녕감과 강직) 의 연속형 결과에 대해 표준화된 평균값차이 (SMD) 와 95 % 신뢰구간 (CI) 을, 이분형 결과 (이상반응) 는 상대위험도 (RRs) 와 95% 신뢰구간을 사용하여 보고하였다. 무작위-효과 모형을 이용하여 치료 효과를 추산하였다.

주요 결과

임상연구 9개 (참여자 395명)를 분석하였다. 이 중 8개 연구에서는 선택 비뚤림 위험이 낮았다. 이외에는 선택적 보고 비뚤림 위험 (5개 연구, 침 또는 대조치료가 좋다는 결과 보고), 탈락 비뚤림 위험 (2개 연구, 침 치료가 좋다는 결과 보고), 수행 비뚤림 위험 (3개 연구, 침 치료가 좋다는 결과 보고), 평가 비뚤림 (1개 연구, 침 치료가 좋다는 결과 보고) 등이 있었다. 3개 연구에서 전침을 사용하였고, 나머지 5개 연구에서는 전기 자극 없는 수기 침을 사용하였다. 한 연구에서는 발통점에 자침하였고, 나머지 8개 연구에서는 미리 정해진 경혈 처방에 따라 침을놓았다.

한 연구 (참여자 13명) 에서는 전침 치료 한 달 후 이상반응 없이 증상 개선을 보였지만 근거의 질은 낮았다. 치료하지 않은 대조군의 통증은 평균 100점 만점에 70점 이었다; 전침은 평균 22점 (95% CI 4,41점) 통증을 감소키거나, 또는 22%의 절대적 개선을 보였다. 대조군의 전반적 안녕감은100점 만점에 66.5점 이었다; 전침은안녕감 지수를 평균 15점 (95% CI 5,26점) 향상시켰다. 대조군의 강직은 10점 중 4.8점 이었다. 전침은 강직 정도를 평균 0.9점 감소시켰다 (95% CI 0.1,2점 ; 절대 감소율 9%, 95% CI 4,16%). 피로는 치료하지 않은 대조군에서 4.5점 (10점 만점)이었다; 전침은 피로를 평균 1점 (95% CI 0.22,2점), 절대적 감소는 11% (95% CI 2,20%) 감소시켰다. 수면의 질 (평균차 0.4점, 95% CI –1,0.21점, 10 점 만점) 과 신체 기능에서는 치료군과 대조군의 차이가 없었다.

6개 연구 (참여자 286명) 에서, 침 (전침 또는 수기침) 치료는 치료 한 달 후 강직이 덜하다는 것 외에는 거짓 침 보다 더 나은 것이 없었으며, 이 근거의 질은 중간 정도였다. 두 연구 (참여자 104명) 의 하위 그룹 분석은 전침이 효과적일 가능성을 제기하였다. 거짓 침 치료 후 통증은 100점 만점에 평균 70 점 이었다; 전침은 통증을 13% (5, 22%) 감소시켰다 (SMD -0.63, 95% CI -1.02 to -0.23). 전반적 안녕감은 거짓 침 치료 후 10점 만점에 4.1점 이었으나 전침 후 결과가 더 좋았다 (SMD 0.65, 95% CI 0.26, 1.05; 절대 개선율 11%, 95% CI 4, 17%). (역주1) 전침은 수면의 질을 개선시켰다 (SMD 0.40, 95% CI 0.01, 0.79; 절대 개선율 8%, 95% CI 0.2, 16%; 거짓 침 군의 10점 만점 상 3점 대비). 근거의 질이 낮은 한 연구는, 수기 침 치료를 받은 군에서 신체 기능 지수가 더 낮았음을 보고하였다. 거짓 침 군의 평균 기능 점수는 100점 만점에 28점이었는데, 침 치료 군은 이보다 평균 6점 낮았다 (95% CI -10.9, -0.7). 낮은 수준의 근거를 제시한 세 개의 연구 (203명 참여자 는 진짜 침 (9%) 과 거짓 침 (35%) 간 이상 반응의 차이는 없다고 하였다 (RR 0.44; 95% CI 0.12,1.63). (역주2)

중간 질의 근거를 제시한 한 연구 (58명의 참가자) 는, 표준 치료 (항우울제와 운동) 에 침 치료를 추가하면 치료 후 1개월 시점 통증이 줄어들었음을 보고하였다. 표준 치료 군에서는 평균 통증이 10점 만점 상 8점인데, 침 치료 군에서는 이보다 3점 (95% CI -3.9, -2.1) 줄었으며 이는 30% 절대 감소에 해당한다 (21%, 39%). 침 치료군 중 두 명이 이상 반응을 보고하였고 대조군에서는 아무도 이상반응을 보고하지 않았다 (RR 3.57; 95% CI 0.18, 71.21). 전반적 안녕감, 수면, 피로, 강직, 신체 기능 등의 결과변수는 보고되지 않았다.

낮은 질의 근거를 제시한 한 연구 (38명의 참가자) 는, 침 치료가 항우울제 보다 단기적 통증 완화 효과가 크다고 보고하였다. 통증은 항우울제 투여 군에서 평균 29점(100점 만점) 이었으나 침 치료 군에서는 이보다17점 (95% CI –24.1, -10.5) 더 낮았다. 통증 외 다른 평가결과나 이상 반응은 보고되지 않았다.

중간 수준의 근거를 제시한 한 연구 (참가자 41명) 는 침을 깊이 놓은 후 득기 반응을 얻은 군과 득기 반응을 얻지 않은 군 간 통증, 피로, 신체 기능 또는 이상반응에서 차이가 없다고 하였다. 다른 평가결과는 보고되지 않았다.

네 개의 연구는 6~7개월 추적조사에서 침 치료군과 대조군 또는 다른 치료군 사이에 차이가 없었음을 보고하였다.

중대 이상반응은 보고되지 않았으나, 이상반응의 위험이 어느 정도인지 알기에는 불충분했다.

연구진 결론

치료하지 않거나 표준 치료만 한 것에 비해 침 치료가 섬유근통 환자의 통증과 강직을 개선시킨다는 낮음-중간 수준의근거가 있다. 통증 또는 피로 경감, 수면 또는 전반적 안녕감개선 측면에서 침의 효과는 거짓 침과 차이가 없다는 중간수준의 근거가있다. 전침은 통증과 강직 감소,전반적 안녕감, 수면, 피로의 개선면에서 수기 침보다 더 효과가 좋을 수도 있다. 효과가 한 달까지는 지속되었지만, 6 개월 후에는 유지되지 않았다. 수기 침은 통증이나 신체 기능을 개선시키지 못하는 것으로 보인다. 침 치료는 안전한 것으로 보인다. 섬유근통 환자들에게 전침 단독 적용 혹은 운동 및 투약에 부가적 적용을 고려해 볼 수 있다. 적은 표본 수, 치료군과 대조군 간 비교 유형별 자료의 부족, 거짓 침의 기술적 한계 등은 근거의 수준과 그 임상적 의의를 약화시킨다. 보다 큰 규모의 연구가 필요하다.

역주

[역주1] 영어원문에는 '5.2 point' 라고 되어 있으나 본문과 대조확인 결과 오류가 있어 수정사항을 반영하여 '4.1점' 으로 번역하였다. [역주2] 영어원문에는 '289 participants' 라고 되어 있으나 본문과 대조확인 결과 오류가 있어 수정사항을 반영하여 '203명 참여자' 로 번역하였다. [역주3] 이 리뷰는 강민정 님 (부산대학교 한의학전문대학원), 김건형 님 (부산대학교 한의학전문대학원) 이 번역하였습니다. 번역 내용과 관련한 문의점은 강민정(oriental1@nate.com) 님에게 연락 주십시오.

アブストラクト

線維筋痛症治療のための鍼治療

背景

線維筋痛症患者の5人に1人は、診断から2年以内に鍼治療を受けている。

目的

線維筋痛症のための鍼治療の効果と安全性の調査すること。

検索戦略

CENTRAL、PubMed、EMBASE、CINAHL、National Research Register、HSR Project and Current Contents、the Chinese databases VIP、Wangfang を言語制限無しで2012年1月分まで検索した。

選択基準

American College of Rheumatology (ACR)の基準に従って診断された線維筋痛症に対するあらゆるタイプの侵襲的鍼治療を評価し、疼痛、身体機能、疲労、睡眠、総合的な健康状態、こわばり、有害事象などのあらゆる主なアウトカムを報告したランダム化および準ランダム化試験。

データ収集と分析

2名の著者がペアで試験を選択し、データを抽出し、バイアスのリスクを評価した。治療効果は標準化平均差(SMD)で、異なった計測ツール(疼痛、身体機能、疲労、睡眠、総合的な健康状態、こわばり)を使った継続的アウトカムを95%の信頼区間(CI)で、二値アウトカム(有害事象)をリスク比(RR)および95%CIで報告した。変量効果モデルを使いデータをプールした。

主な結果

9件の試験(395例)を選択した。1件を除くすべての試験で選択バイアスのリスクは低かったが、5件に選択記録バイアス(いずれかの治療群)、2件に摩耗バイアス(鍼治療群)、3件にパフォーマンス・バイアス(鍼治療群)、1件に検出バイアス(鍼治療群)があった。3件の試験では、電気刺激を行わない手技による鍼治療(MA)、残り1件の試験では刺激と電気鍼治療(EA)を併用した。トリガーポイントを使った1件を除いて「鍼治療処方」を用いた。

1件(13例)で質の低いエビデンスがあり、治療1カ月の時点でEAによる症状改善が認められ、有害事象の発現がなかったこと示されてた。無治療対照群の平均疼痛は、100ポイントスケールで70であったが、EAにより平均22ポイント(95% 信頼区間 (CI) 4~41)疼痛が緩和、あるいは22%の絶対的改善を示した。対照群の総合的な健康状態は、100ポイントスケールで66.5ポイントであり、EAにより健康状態は平均15ポイント改善した(95% CI 5~26ポイント)。対照群のこわばりは、0~10ポイントの4.8ポイントで、EAにより平均0.9ポイント減少した(95% CI 0.1 ~2 ポイント; 絶対的減少 9%, 95% CI 4%~16%)。疲労は治療前4.5ポイント(10ポイントスケール)であったが、EAにより平均1ポイント減少し(95% CI 0.22~2 ポイント)、11%で絶対的減少(2%~20%)した。睡眠の質では差がなく(MD 0.4 ポイント, 95% CI -1~0.21ポイント, 10ポイントスケール)、身体機能は報告されなかった。

6件(286例)で中程度の質のエビデンスがあり、鍼治療(EAまたはMA)は治療1カ月の時点では、こわばりは減少したものの偽鍼治療ほど効果がないことがわかった。2件(104例)のサブグループ解析ではEAの利益が示された。偽治療の平均疼痛は0~100ポイントスケールで70ポイントであり、EAにより疼痛は13%(5%~22%)減少した(SMD -0.63, 95% CI -1.02~-0.23)。偽治療の総合的な健康状態は10ポイントスケールで5.2ポイントであり、EAにより改善した:SMD 0.65, 95% CI 0.26~1.05; 絶対的改善11% (4%~17%)。EAはまた、偽治療の睡眠を10ポイントスケールで3ポイントから改善した:SMD 0.40 (95% CI 0.01~0.79); 絶対的改善 8% (0.2%~16%)。 1件に質の低いエビデンスがあり、MA群は身体機能が悪化したことを示した。偽治療群での平均機能は28ポイント(100ポイントスケール)で、治療により平均6ポイント機能が悪化した(95% CI -10.9~-0.7)。3件(289例)に質の低いエビデンスがあり、治療群(9%)と偽治療群(35%)の有害事象には差がないことが示された; RR 0.44 (95% CI 0.12~1.63)。

1件(58例)で中程度の質のエビデンスがあり、標準治療と単独比較した場合(抗うつ剤および運動)治療1カ月の時点で併用鍼治療で疼痛の減少が見られた。平均疼痛は0~10ポイントスケールで治療群では8ポイントであり、治療により3ポイント減少した(95% CI -3.9~-2.1), 30% 絶対的減少(21%~39%)。鍼治療群の2例に有害事象の報告があった。対照群は0であった(RR 3.57; 95% CI 0.18~71.21)。総合的な健康状態、睡眠、疲労、こわばりは報告がなかった。身体機能データは無効であった。

1件(38例)に質の低いエビデンスがあり、抗うつ剤に対する鍼治療で疼痛緩和において短期的な利益が見られた。抗うつ剤群で平均疼痛は29ポイント(0~100ポイントスケール)であり、鍼治療群では17ポイント疼痛が減少した(95% CI -24.1~-10.5)。その他のアウトカムまたは有害事象は報告がなかった。

1件(41例)で中程度の質のエビデンスがあり、深部穿刺において得気の有無に関係なく、疼痛、疲労、機能、有害事象で差異は見られなかった。 その他のアウトカムは報告がなかった。

4件の試験で、6~7カ月のフォローアップで鍼治療群と対照群またはその他の治療群で差がないことがわかった。

重篤な有害事象は報告されなかったが、リスクを明確にする有害事象も十分ではなかった。

著者の結論

無治療、標準治療と比べて鍼治療では線維筋痛症患者における疼痛およびこわばりが改善するという低~中程度の質のエビデンスがある。疼痛、疲労の緩和または睡眠、総合的な健康状態の改善において、鍼治療の効果は偽鍼治療と差がない、という中程度のエビデンスがある。EAは疼痛、こわばりの緩和および総合的な健康状態、睡眠、疲労の改善に対して、MAより効果がある可能性がある。その効果は1カ月持続するが、6カ月のフォローアップまでは持続しない。MAが疼痛または身体機能を改善する可能性はない。鍼治療は安全であるように思われる。線維筋痛症の患者の治療にはEA単独または運動および薬物との併用が考えられる。症例数が小さいうえ、それぞれを比較した試験数が少なく、また理想的な偽鍼治療がないので臨床上の意義およびエビデンスのレベルは低い。より規模の大きい試験が必要である。

訳注

《実施組織》厚生労働省「「統合医療」に係る情報発信等推進事業」(eJIM:http://www.ejim.ncgg.go.jp/)[2016.1.2]
《注意》この日本語訳は、臨床医、疫学研究者などによる翻訳のチェックを受けて公開していますが、訳語の間違いなどお気づきの点がございましたら、eJIM事務局までご連絡ください。なお、2013年6月からコクラン・ライブラリーのNew review, Updated reviewとも日単位で更新されています。eJIMでは最新版の日本語訳を掲載するよう努めておりますが、タイム・ラグが生じている場合もあります。ご利用に際しては、最新版(英語版)の内容をご確認ください。

Resumo

Acupuntura para o tratamento da fibromialgia

Introdução

Um em cada cinco pacientes com fibromialgia faz tratamento com acupuntura dentro de dois anos de diagnóstico.

Objetivos

Avaliar os benefícios e a segurança da acupuntura no tratamento da fibromialgia.

Métodos de busca

Fizemos uma busca nas seguintes bases de dados eletrônicas: CENTRAL, PubMed, EMBASE, CINAHL, National Register, HSR Project and Current Contents, além das bases chinesas VIP e Wangfang. A busca foi realizada em janeiro de 2012, sem restrições de idiomas.

Critério de seleção

Foram selecionados estudos randomizados e quase randomizados que avaliaram qualquer tipo de acupuntura invasiva para pacientes com fibromialgia diagnosticada de acordo com os critérios da American College of Rheumatology (ACR) e que apresentavam pelo menos um dos seguintes desfechos principais: dor, função física, fadiga, sono, bem-estar geral, rigidez ou efeitos adversos.

Coleta dos dados e análises

Duas duplas de autores selecionaram os estudos, extraíram dados e avaliaram o risco de viés. Apresentamos o efeito do tratamento usando diferença de média padronizada (DMP) e intervalo de confiança de 95% (IC 95%) para os desfechos contínuos avaliados através de diferentes ferramentas (dor, função física, fadiga, sono, bem-estar geral e rigidez). Para os desfechos dicotômicos (eventos adversos), apresentamos o efeito do tratamento usando a razão de risco, (RR) e o IC. Agrupamos os dados utilizando o modelo de efeitos randômicos.

Principais resultados

Incluímos na revisão um total de 9 estudos (395 participantes). Todos os estudos, com exceção de um, tinham baixo risco de viés de seleção; 5 estudos tinham risco de relato seletivo de dados (favorecendo um dos grupos de tratamento); 2 estudos tinham risco de viés de atrito (favorecendo a acupuntura); 3 estudos tinham risco de viés de desempenho (favorecendo a acupuntura) e 1 estudo tinha risco de viés de detecção (favorecendo a acupuntura). Três estudos utilizaram a eletro-acupuntura e os outros utilizaram acupuntura manual sem estimulação elétrica. Todos os estudos usaram “acupuntura por fórmula”, exceto um, que utilizou pontos gatilhos.

Existe evidência de baixa qualidade, proveniente de um estudo (13 participantes), de que a eletro-acupuntura melhora os sintomas, sem eventos adversos, em um mês de seguimento. A média de dor no grupo controle, sem tratamento, foi de 70 pontos em uma escala de 100 pontos. A eletro-acupuntura reduziu a dor em 22 pontos, em média (IC 95%, 4 a 41 pontos), produzindo melhora absoluta de 22%. O grupo controle teve uma pontuação de bem-estar geral de 66,5 pontos em uma escala de 100 pontos. A eletro-acupuntura melhorou o bem-estar em 15 pontos, em média (IC 95%, 5 a 26 pontos). A rigidez no grupo controle foi de 4,8 pontos em uma escala que vai de 0 a 10. A eletro-acupuntura reduziu a rigidez em uma média de 0,9 pontos (IC 95%, 0,1 a 2 pontos; redução absoluta de 9% (IC 95%, 4% a 16%). A pontuação média para fadiga era de 4,5 pontos (escala de 10 pontos) sem tratamento; a eletro-acupuntura reduziu a fadiga em 1 ponto, em média (IC 95%, 0,22 a 2 pontos), redução absoluta de 11% (2% a 20%). Não houve diferença na qualidade do sono (MD 0,4 pontos, IC 95%, -1 a 0,21 pontos, escala de 10 pontos), e a funcionalidade física não foi reportada.

Existe evidência de qualidade moderada, proveniente de 6 estudos (286 participantes), indicando que acupuntura (eletro-acupuntura ou acupuntura manual) não trouxe mais melhoras do que a acupuntura simulada, exceto pela diminuição da rigidez no primeiro mês. A análise de um subgrupo de dois estudos (104 participantes) indicou que a eletro-acupuntura traz benefícios. No grupo da acupuntura simulada, a média de dor foi de 70 pontos em uma escala que vai de 0 a 100; a eletro-acupuntura reduziu a dor em 13% (5 a 22%); (SMD -0,63, IC 95%, -1,02 a -0,23). O escore de bem-estar global foi de 5,2 pontos em uma escala de 10 pontos, no grupo de tratamento simulado; a eletro-acupuntura melhorou o bem-estar em uma média de 0,65 pontos; melhora absoluta de 11% (4% a 17%). A eletro-acupuntura melhorou o escore do sono em 3 pontos numa escala que vai de 0 a 10, comparado ao grupo de tratamento simulado: diferença média padronizada de 0,40 (IC 95%, 0,01 a 0,79); melhora absoluta de 8% (0,2% a 16%). Existe evidência de baixa qualidade proveniente de um estudo sugerindo piores resultados na funcionalidade física no grupo da acupuntura manual. A funcionalidade média no grupo do tratamento simulado foi de 28 pontos (em escala de 100 pontos); o tratamento piorou a funcionalidade em uma média de 6 pontos (IC 95%, -10,9 a -0,7). Existe evidência de baixa qualidade, de 3 estudos (289 participantes), indicando que não existe diferença na taxa de eventos adversos entre a acupuntura real (9%) e a simulada (35%); RR 0,44 (IC 95% 0,12 a 1.63).

Existe evidência de moderada qualidade, proveniente de um estudo com 58 participantes, de que, comparada com a terapia padrão isolada (antidepressivos e exercício), a acupuntura como terapia adjuvante reduziu a dor no primeiro mês de tratamento. A dor média foi de 8 pontos em uma escala que vai de 0 a 10 no grupo da terapia padrão; o tratamento reduziu a dor em 3 pontos (IC 95% -3.9 a -2.1), uma redução absoluta de 30% (21% a 39%). Duas pessoas tratadas com acupuntura relataram eventos adversos; não houve relato de eventos adversos no grupo controle (RR 3,57; IC 95%, 0,18 a 71,21). Bem-estar global, sono, fadiga e rigidez não foram reportados. Não foi possível usar os dados sobre funcionalidade física.

Existem evidências de baixa qualidade, provenientes de um estudo com 38 participantes, indicando que a acupuntura traz mais benefícios de curto prazo do que antidepressivos no alívio da dor. O escore médio de dor foi de 29 pontos (em uma escala que vai de 0 a 100) no grupo que utilizava antidepressivos; a acupuntura reduziu a dor em 17 pontos (IC 95%, -24,1 a -10,5). Outros desfechos ou eventos adversos não foram reportados.

Existe evidência de moderada qualidade proveniente de um estudo com 41 participantes indicando que a introdução mais profunda das agulhas, com ou sem deqi, não fez diferença em relação à dor, fadiga, função ou eventos adversos. Outros resultados não foram reportados.

Quatro estudos relataram que, após 6-7 meses de seguimento, não há diferenças entre acupuntura, controle, ou outros tratamentos.

Nenhum evento adverso grave foi reportado, mas não houve efeitos adversos suficientes para que se tenha certeza sobre os riscos.

Conclusão dos autores

Há evidências de baixa a moderada qualidade de que, comparada ao não tratamento e à terapia padrão, a acupuntura melhora a dor e a rigidez de pessoas com fibromialgia. Há evidência de moderada qualidade de que o efeito da acupuntura não foi diferente da acupuntura simulada quanto à redução da dor ou fadiga, ou na melhora do sono ou do bem-estar geral. É provável que a eletro-acupuntura seja melhor que a acupuntura manual para a redução da dor e da rigidez e na melhora do bem-estar geral, sono e fadiga. O efeito dura até um mês, mas não se mantém no seguimento de 6 meses. A acupuntura manual provavelmente não melhora a dor ou a função. A acupuntura é aparentemente segura. Indivíduos com fibromialgia podem considerar o uso de eletro-acupuntura isolada ou associada ao exercício e medicação. O pequeno tamanho amostral, a escassez de estudos para cada comparação e a falta de comparadores ideais usando acupuntura simulada enfraquecem a qualidade da evidência e as implicações clínicas. Estudos maiores são necessários.

Notas de tradução

Tradução do Centro Cochrane do Brasil - Centro Afiliado João Pessoa (Felipe Teixeira) Contato: tradutores@centrocochranedobrasil.org.br

Plain language summary

Acupuncture for fibromyalgia

This summary of a Cochrane review presents what we know from research about the effect of acupuncture on fibromyalgia.

The review shows that in people with fibromyalgia:

- acupuncture is probably better than non-acupuncture treatment in reducing pain and stiffness and improving overall well-being and fatigue;

- acupuncture with electrical stimulation is probably better than needling alone in reducing pain and stiffness, and improving overall well-being, sleep and fatigue;

- acupuncture without electrical stimulation probably does not reduce pain or improve fatigue, overall well-being or sleep; and

- acupuncture probably enhances the effect of drugs and exercise on pain.

What is fibromyalgia and what is acupuncture?

When you have fibromyalgia, you experience pain in many sites of your body, with a range of other symptoms including joint stiffness, sleep disturbance, fatigue and mood disorders, which affect the quality of life. There is no cure and few treatment options for fibromyalgia at present, so the treatments aim to relieve pain and improve your well-being and the ability to function.

Acupuncture is a form of Chinese medicine and uses fine needles to stimulate certain areas of the body, called acupuncture points. Acupuncture is commonly used by people to reduce various forms of pain. It works by reducing inflammation, stimulating the release of your body's own pain killer, that is endorphins, and calming your brain. It is safe with few, short-lasting side effects. If supported by the overall body of evidence, acupuncture will offer much needed effective symptom relief for fibromyalgia.

Best estimate of what happens to people with fibromyalgia who use acupuncture:

Comparing acupuncture with sham interventions

Pain (higher scores mean worse or more severe pain)

- People who had needle acupuncture with electrical stimulation rated their pain to be 13 points lower on a 100-point scale (absolute improvement) after six sessions of treatment.

- People who had fake acupuncture rated their pain to be 70 on a scale of 0 to 100 at the end of treatment.

- People who had needle acupuncture with electrical stimulation rated their pain to be 57.

Physical function (higher scores mean better function):

- People who used needle acupuncture without electrical stimulation rated their physical function to be six points lower (absolute deterioration).

- People who had fake treatment rated their physical function to be 28 on a scale of 0 to 100 at the end of treatment.

- People who had needle acupuncture without electrical stimulation rated their physical function to be 22.

- There are no data on needle acupuncture with electrical stimulation.

Global well-being rated by participants (higher scores mean better function):

- People who had needle acupuncture with electrical stimulation rated their well-being to be 11 points higher (absolute improvement).

- People who had fake treatment rated their well-being to be 41 on a scale of 0 to 100 at the end of treatment.

- People who had needle acupuncture with electrical stimulation rated their well-being to be 52.

Sleep (higher scores mean better sleep):

- People who used acupuncture rated their sleep to be eight points higher (absolute improvement).

- People who had fake treatment rated their sleep to be 30 on a scale of 0 to 100 at the end of treatment.

- People who had needle acupuncture with electrical stimulation rated their sleep to be 38.

Fatigue (higher scores mean more severe fatigue):

- People who had needle acupuncture with electrical stimulation rated their fatigue to be 15 points lower (absolute improvement).

- People who had fake treatment rated their fatigue to be 78 on a scale of 0 to 100.

- People who had needle acupuncture with electrical stimulation rated their fatigue to be 63.

Stiffness (higher scores mean more severe stiffness):

- People who had needle acupuncture with electrical stimulation rated their stiffness to be nine points lower (absolute improvement).

- People who had fake treatment rated their stiffness to be 66 on a scale of 0 to 100 at the end of treatment.

- People who had needle acupuncture with electrical stimulation rated their stiffness to be 57.

- Data on needle acupuncture without electrical acupuncture were not available.

Adverse effects:

- One in six people who had acupuncture reported adverse events.

- One in three people who had fake treatments reported adverse events.

- Overall, such events were minor and lasted less than one day.

Acupuncture as an adjunct therapy

Pain (higher scores mean more severe pain):

- People who had needle acupuncture in addition to a standard treatment of exercise and medication (antidepressants) rated their pain to be 30 points lower on a scale of 0 to 100 (absolute improvement) after 20 sessions of acupuncture.

- People who had standard therapy rated their pain to be 80 on a scale of 0 to 100 at the end of treatment.

- People who had additional acupuncture treatment rated their pain to be 50.

Acupuncture compared with antidepressants

Pain (higher scores mean more severe pain):

- People who had acupuncture rated their pain to be 17 points lower (absolute improvement) after 28 sessions of acupuncture.

- People who had antidepressants rated their pain to be 29 on a scale of 0 to 100 at the end of treatment.

- People who had acupuncture treatment rated their pain to be 12.

Comparing acupuncture with non-acupuncture (wait list)

- People who had needle acupuncture with electrical stimulation rated 23, 11 and 9 points lower on a 100-point scale for pain, fatigue and stiffness, respectively; and reported their global well-being to be 15 points better than those who did not have acupuncture.

Résumé simplifié

L'acupuncture pour le traitement de la fibromyalgie

Ce résumé d'une revue Cochrane présente l’état de nos connaissances découlant des recherches portant sur l'effet de l'acupuncture sur la fibromyalgie.

Cette revue démontre que chez les patients souffrant de fibromyalgie :

- l'acupuncture est probablement meilleure que le non traitement par acupuncture pour la réduction de la douleur et de la rigidité, et l'amélioration du bien-être général et de la fatigue ;

- l'acupuncture avec stimulation électrique est probablement meilleure que le seul aiguilletage pour la réduction de la douleur et de la rigidité, et l'amélioration du bien-être général, du sommeil et de la fatigue ;

- l'acupuncture sans stimulation électrique ne réduit probablement pas la douleur ni n'améliore la fatigue, le bien-être général ou le sommeil ; et

- l'acupuncture accroit probablement l'effet des médicaments et de l'exercice physique sur la douleur.

Définition de la fibromyalgie et de l'acupuncture

Lorsque vous souffrez de fibromyalgie, vous ressentez des douleurs en de nombreux endroits de votre corps, avec toute une gamme d'autres symptômes comme la raideur articulaire, les troubles du sommeil, la fatigue et les troubles de l'humeur, qui affectent la qualité de vie. Il n'existe à l'heure actuelle aucun remède et peu d'options de traitement pour la fibromyalgie, les traitements visent donc à soulager la douleur et à améliorer votre bien-être et votre capacité à fonctionner.

L'acupuncture est une forme de médecine chinoise qui utilise de fines aiguilles pour stimuler certaines zones du corps, appelées points d'acupuncture. L'acupuncture est couramment utilisée pour réduire diverses formes de douleur. Elle agit en réduisant l'inflammation, en stimulant la libération d'analgésiques par votre corps (les endorphines) et en calmant votre cerveau. Elle est sûre, avec quelques effets secondaires de courte durée. Si elle est étayée par l'ensemble des données disponibles, l'acupuncture pourra offrir le soulagement efficace tant attendu des symptômes de la fibromyalgie.

Meilleure estimation des conséquences liées à l'usage de l'acupuncture par les patients souffrant de fibromyalgie :

Comparaison de l'acupuncture avec des interventions factices

Douleur (des scores plus élevés signifient une douleur plus pénible ou plus accentuée)

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles avec stimulation électrique avaient attribué à leur douleur une note plus basse de 13 points, sur une échelle de 100 points, (amélioration absolue) après six séances de traitement.

- Les personnes à qui on avait fait de l'acupuncture factice avaient attribué à leur douleur une note de 70, sur une échelle de 0 à 100, à la fin du traitement.

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles avec stimulation électrique avaient attribué à leur douleur une note de 57.

Fonction physique (des scores plus élevés signifient une meilleure fonction) :

- Les personnes ayant utilisé l'acupuncture à aiguilles sans stimulation électrique avaient attribué à leur fonction physique une note plus basse de six points (détérioration absolue).

- Les personnes ayant reçu un traitement factice avaient attribué à leur fonction physique une note de 28, sur une échelle de 0 à 100, à la fin du traitement.

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles sans stimulation électrique avaient attribué à leur fonction physique une note de 22.

- Il n'y a pas de données sur l'acupuncture à aiguilles avec stimulation électrique.

Bien-être global estimé par les participants (des scores plus élevés signifient un plus grand bien-être) :

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles avec stimulation électrique avaient attribué à leur bien-être une note plus élevée de 11 points (amélioration absolue).

- Les personnes ayant reçu un traitement factice avaient attribué à leur bien-être une note de 41, sur une échelle de 0 à 100, à la fin du traitement.

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles avec stimulation électrique avaient attribué à leur bien-être une note de 52.

Sommeil (des scores plus élevés signifient un meilleur sommeil) :

- Les personnes ayant utilisé l'acupuncture avaient attribué à leur sommeil une note plus élevée de huit points (amélioration absolue).

- Les personnes ayant reçu un traitement factice avaient attribué à leur sommeil une note de 30, sur une échelle de 0 à 100, à la fin du traitement.

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles avec stimulation électrique avaient attribué à leur sommeil une note de 38.

Fatigue (des scores plus élevés signifient une fatigue plus sévère) :

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles avec stimulation électrique avaient attribué à leur fatigue une note plus basse de 15 points (amélioration absolue).

- Les personnes ayant reçu un traitement factice avaient attribué à leur fatigue une note de 78, sur une échelle de 0 à 100.

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles avec stimulation électrique avaient attribué à leur fatigue une note de 63.

Rigidité (des scores plus élevés signifient une rigidité plus sévère) :

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles avec stimulation électrique avaient attribué à leur rigidité une note plus basse de neuf points (amélioration absolue).

- Les personnes ayant reçu un traitement factice avaient attribué à leur rigidité une note de 66, sur une échelle de 0 à 100, à la fin du traitement.

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles avec stimulation électrique avaient attribué à leur rigidité une note de 57.

- Il n'y avait pas de données disponibles sur l'acupuncture à aiguilles sans acupuncture électrique.

Effets indésirables :

- Une personne sur six ayant reçu de l'acupuncture avait fait état d'événements indésirables.

- Une personne sur trois ayant reçu un traitement factice avait fait état d'événements indésirables.

- Dans l'ensemble, ces événements étaient mineurs et duraient moins d'une journée.

L'acupuncture comme traitement d'appoint

Douleur (des scores plus élevés signifient une douleur plus accentuée) :

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles en complément à un traitement standard d'exercices physiques et de médicaments (antidépresseurs) avaient attribué à leur douleur une note plus basse de 30 points, sur une échelle de 0 à 100, (amélioration absolue) après 20 séances d'acupuncture.

- Les personnes ayant reçu le traitement standard avaient attribué à leur douleur une note de 80, sur une échelle de 0 à 100, à la fin du traitement.

- Les personnes ayant bénéficié d'un traitement d'acupuncture complémentaire avaient attribué à leur douleur une note de 50.

Comparaison de l'acupuncture et des antidépresseurs

Douleur (des scores plus élevés signifient une douleur plus accentuée) :

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture avaient attribué à leur douleur une note plus basse de 17 points (amélioration absolue) après 28 séances d'acupuncture.

- Les personnes ayant reçu des antidépresseurs avaient attribué à leur douleur une note de 29, sur une échelle de 0 à 100, à la fin du traitement.

- Les personnes ayant bénéficié d'un traitement d'acupuncture avaient attribué à leur douleur une note de 12.

Comparaison de l'acupuncture à l'absence d'acupuncture (liste d'attente)

- Les personnes ayant bénéficié de l'acupuncture à aiguilles avec stimulation électrique avaient attribué des notes inférieures de 23, 11 et 9 points, sur une échelle de 100 points, à leur douleur, fatigue et rigidité, respectivement ; ils avaient aussi attribué à leur bien-être global 15 points de plus que ceux qui n'avaient pas eu d'acupuncture.

Notes de traduction

Traduit par: French Cochrane Centre 3rd June, 2013
Traduction financée par: Pour la France : Minist�re de la Sant�. Pour le Canada : Instituts de recherche en sant� du Canada, minist�re de la Sant� du Qu�bec, Fonds de recherche de Qu�bec-Sant� et Institut national d'excellence en sant� et en services sociaux.

쉬운 말 요약

섬유근통의 침 치료

이 코크란 리뷰 요약본은 섬유근통의 침 치료 효과에 대한 연구 결과를 제시한다.

연구 결과, 섬유근통 환자들에게

- 침 치료가 침 이외의 다른 치료에 비해 통증, 강직도 경감과 전반적 안녕감, 피로 호전 측면에서 아마도 더 좋은 효과를 나타내는 것으로 보인다;

전침은 전기 자극을 하지 않는 침 (수기 침) 에 비해 통증, 강직도 경감과 전반적 안녕감, 수면, 피로 호전 측면에서 아마도 더 좋은 효과를 나타내는 것으로 보인다.

전기 자극을 하지 않는 침은 통증 경감, 수면, 피로 호전 측면에서 아마도 효과가 없는 것으로 보인다.

침 치료는 통증 경감 측면에서 약물 및 운동의 효과를 아마도 향상시키는 것으로 보인다.

섬유근통이란? 침 치료란?

섬유근통 환자는 몸의 여러 곳에 통증을 느끼며, 관절 강직, 수면 장애, 피로감 및 기분 장애 등 삶의 질에 영향을 미치는 다양한 증상을 함께 경험한다. 완치란 없으며 현재 시점에서는 정립된 치료법도 거의 없어서, 섬유근통 환자의 치료는 통증 경감 및 안녕감과 기능 향상을 주 목적으로 한다.

침은 중의학 치료 중 하나로 정교한 침으로 신체의 특정부위, 즉 경혈을 자극한다. 대체로 침은 다양한 유형의 통증경감에 활용되고 있다. 침은 염증을 줄이고, 몸 속 자연 진통제인 엔돌핀 방출을 자극하며 두뇌를 진정시킨다. 침은 안전하며, 부작용은 거의 없거나 잠시 나타났다 사라진다. 근거가 제시된다면, 섬유근통 환자에게 꼭 필요한 효과적 증상 경감을 위해 침 치료가 사용될 수 있을 것이다.

섬유근통 환자의 침 치료 결과에 대한 최적의 추산:

거짓 침과 비교했을 때

통증 (점수가 높을수록 더 이상 심한 통증임)

- 6회 전침 치료를 한 사람들의 통증 점수는 100점 만점에 13점 더 낮았다. (절대적 개선)

- 거짓 침을 맞은 사람은 치료 후 통증이 100점 만점에 70점 이었다.

- 전침 치료를 받은 사람은 통증이 57점 이었다.

신체 기능 (점수가 높을수록 더 나은 기능을 의미):

- 전기 자극을 하지 않은 침 (수기 침) 치료를 받은 사람들은 신체기능 점수가 6점 더 낮았다. (절대 기준 상 악화)

- 거짓 침 치료 후 신체기능 점수는 100점 만점에 28점 이었다.

- 전기 자극 없는 침(수기 침)치료 후 점수는 22점 이었다.

- 전침에 대한 자료는 없었다.

참여자가 평가한 전반적 안녕감 (점수가 높을수록 더 나은 안녕감을 의미):

- 전침 치료를 받은 사람들의 안녕감 지수가 11점 높았다. (절대적 개선)

- 거짓 침 치료를 받은 사람들의 치료 후 안녕감 지수는 100점 만점에 41점 이었다.

- 전침 치료를 받은 사람들의 안녕감 지수는 52점 이었다.

수면 (점수가 높을 수록 더 나은 수면을 의미):

- 침 치료를 받은 사람들의 수면점수가 8점 더 높았다. (절대적 개선)

- 거짓 침 치료를 받은 사람들의 수면점수는 치료 후 100점 만점에 30점 이었다.

- 전침 치료를 받은 사람들의 수면점수는 38점 이었다.

피로 (점수가 높을수록 더 심한 피로를 의미):

- 전침 치료를 받은 사람들의 피로가 15점 더 낮았다. (절대적 개선)

- 거짓 침 치료를 받은 사람들의 피로는 100점 만점에 78점 이었다.

- 전침 치료를 받은 사람들의 피로는 63점 이었다.

강직도 (점수가 높을수록 더 심각한 강직을 의미):

- 전침 치료를 받은 사람들의 강직도가 9점 더 낮았다. (절대적 개선)

- 거짓 침 치료를 받은 사람들의 치료 후 강직도는 100점 만점에 66점 이었다.

- 전침 치료를 받은 사람들의 강직도는 57점 이었다.

- 전기 자극없는 침 (수기 침) 치료에 대한 자료는 없다.

이상반응:

- 침 치료를 받은 6명 중 한명이 이상 반응을 보고했다.

- 거짓 침 치료를 받은 3명 중 한명이 이상반응을 보고했다.

- 전반적으로, 이상반응은 경미하거나 하루를 못 가 사라졌다.

보조 요법으로서의 침

통증 (점수가 높을수록 통증이 심해짐을 의미):

- 운동과 약물 치료 (항우울제) 등의 표준 치료와 함께 침 치료를 받은 사람들은 20회 치료 후 통증이 100점 만점에 30점 더 낮았다. (절대적 개선)

- 표준 치료를 받은 사람들의 통증은 100점 만점에 80점 이었다.

- 추가로 침 치료를 받은 사람의 통증은 50점 이었다.

항우울제와 침 치료 비교

통증 (점수가 높을수록 통증이 심해짐을 의미):

- 28회 침 치료를 받은 사람들의 통증은 17점 더 낮아졌다. (절대적 개선)

- 항우울제를 복용한 사람들의 치료 후 통증 점수는 100점 만점에 29점이었다.

- 침 치료를 받은 사람들의 통증 점수는 12점 이었다.

침 치료를 하지 않은 군과 침 치료 군 비교

- 전침 치료를 받은 사람들은 100점 만점 상 통증 23점, 피로 11점, 강직도 9점이 낮았고 (호전), 전반적 안녕감은 침 치료를 받지 않은 군에 비해 15점 높았다 (호전).

역주

[역주1] 영어원문에는 '5.2 point' 라고 되어 있으나 본문과 대조확인 결과 오류가 있어 수정사항을 반영하여 '4.1점' 으로 번역하였다. [역주2] 영어원문에는 '289 participants' 라고 되어 있으나 본문과 대조확인 결과 오류가 있어 수정사항을 반영하여 '203명 참여자' 로 번역하였다. [역주3] 이 리뷰는 강민정 님 (부산대학교 한의학전문대학원), 김건형 님 (부산대학교 한의학전문대학원) 이 번역하였습니다. 번역 내용과 관련한 문의점은 강민정(oriental1@nate.com) 님에게 연락 주십시오.

平易な要約

線維筋痛症に対する鍼治療

本コクラン・レビュー要約は、線維筋痛症における鍼治療の効果について試験で得られたことを提示している。

本レビューは線維筋痛症患者における以下のことを明示している:

-鍼治療は疼痛およびこわばりの緩和や総合的な健康状態および疲労の改善において、無鍼治療より効果がある可能性がある

-電気刺激を伴う鍼治療は鍼単独治療より、疼痛およびこわばりの緩和や総合的な健康状態、睡眠および疲労の改善において効果がある可能性がある

-電気刺激を伴わない鍼治療が、疼痛を緩和したり、疲労、総合的な健康状態または睡眠を改善する可能性はない

-また鍼治療は、疼痛に対する薬物や運動の効果を強める可能性がある

線維筋痛症とは? 鍼治療とは?

線維筋痛症になると、関節のこわばり、睡眠障害、疲労、気分障害など の症状を伴い、身体の多くの部位に痛みを感じる。これらはQOLに 影響を及ぼすことになる。現在のところ治癒の見込みはなく、選択できる治療法もほとんどない。したがって治療目的は疼痛の緩和および 健康状態、機能力の改善である。

鍼治療は中医学の一種で、つぼと呼ばれる身体のある部位に細い針で 刺激を与える。鍼治療は普通、患者の様々な疼痛の緩和のために使われる。炎症を緩和し、身体がもともと持っている鎮痛剤(エンドルフ ィン)を分泌するのを刺激し、頭を鎮静化する働きがある。安全であり、短期間副作用がわずかにあるだけである。総合的なエビデンスで支持された場合、鍼治療は線維筋痛症の症状を効果的に緩和するものとして非常に必要とされるだろう。

鍼治療をした線維筋痛症患者に起こりうるものとして最も推測できる ものに以下のものがある:

偽介入と鍼治療の比較

疼痛(スコアが高いほど疼痛が重篤)

-電気刺激を伴う鍼治療の患者では、6回の治療後100ポイントスケール(絶対的改善)で疼痛評価が13ポイント低下した

-偽鍼治療の患者は、治療終了時0~100ポイントスケールで70ポイントであった

-電気刺激を伴う鍼治療の患者は、57ポイントであった

身体機能(スコアが高いほど良好)

-電気刺激の無い鍼治療の患者は、身体機能が6ポイント低下した(絶対的低下)

-偽治療の患者は、治療終了時身体機能が0~100ポイントスケールで28であった

-電気刺激の無い鍼治療の患者は、身体機能が22であった

-電気刺激を伴う鍼治療のデータは無い

患者による総合的な健康状態の評価(スコアが高いほど良好)

-電気刺激を伴う鍼治療の患者は、健康状態が11ポイント高かった(絶対的改善)

-偽治療の患者は治療終了時、健康状態が0~100ポイントスケールで41であった

-電気刺激を伴う鍼治療の患者は、健康状態が52であった

睡眠(スコアが高いほど良好)

-鍼治療の患者は、睡眠が8ポイント高かった(絶対的改善)

-偽治療の患者は治療終了時、睡眠が0~100ポイントスケールで30であった

-電気刺激を伴う鍼治療の患者は、睡眠が38であった

疲労(スコアが高いほど深刻)

-電気刺激を伴う鍼治療の患者は、疲労が15ポイント低かった(絶対的改善)

-偽治療の患者は疲労が0~100ポイントスケールで78であった

-電気刺激を伴う鍼治療の患者は、疲労が63であった

こわばり(スコアが高いほどこわばりが重篤)

-電気刺激を伴う鍼治療の患者は、こわばりが9ポイント低かった(絶対的改善)

-偽治療の患者は治療終了時、こわばりが0~100ポイントスケールで66であった

-電気刺激を伴う鍼治療の患者は、こわばりが57であった

-電気鍼治療でない鍼治療に関するデータは入手不可能であった

有害作用

-鍼治療群の6例中1例に有害事象が報告された

-偽治療群の3例中1例に有害事象が報告された

-総体的に有害事象は少なく、1日以内で消失した

併用療法としての鍼治療の効果

疼痛(スコアが高いほど深刻)

-薬物と運動の標準治療に鍼治療を付加した患者は、20回の鍼治療後0~100ポイントスケール(絶対的改善)で疼痛が30ポイント低下した

-標準治療の患者は治療終了時、0~100ポイントスケールで疼痛が80であった

-付加鍼治療の患者は疼痛が50であった

抗うつ剤と比較した鍼治療の効果

疼痛(スコアが高いほど深刻)

-鍼治療の患者は28回の治療後、疼痛が17ポイント(絶対的改善)低下した

-抗うつ剤の患者は治療終了時、0~100ポイントスケールで疼痛が29であった

-鍼治療の患者は疼痛が12であった

鍼治療と非鍼治療(待機者リスト)の比較

-電気刺激を伴う鍼治療をした患者は、0~100ポイントスケールで疼痛、疲労、こわばりがそれぞれ23、11、9ポイント低下した。また無鍼治療の患者より総合的な健康状態が、15ポイント良いと報告された

訳注

《実施組織》厚生労働省「「統合医療」に係る情報発信等推進事業」(eJIM:http://www.ejim.ncgg.go.jp/)[2016.1.2]
《注意》この日本語訳は、臨床医、疫学研究者などによる翻訳のチェックを受けて公開していますが、訳語の間違いなどお気づきの点がございましたら、eJIM事務局までご連絡ください。なお、2013年6月からコクラン・ライブラリーのNew review, Updated reviewとも日単位で更新されています。eJIMでは最新版の日本語訳を掲載するよう努めておりますが、タイム・ラグが生じている場合もあります。ご利用に際しては、最新版(英語版)の内容をご確認ください。

Streszczenie prostym językiem

Akupunktura w fibromialgii

Niniejsze podsumowanie przeglądu Cochrane przedstawia dostępne dane z badań na temat efektów akupunktury w fibromialgii.

Przegląd pokazuje, że u osób z fibromialgią:

- akupunktura jest prawdopodobnie lepsza niż leczenie bez akupunktury w łagodzeniu bólu i sztywności oraz poprawia ogólne samopoczucie i nasilenie objawów zmęczenia;

- akupunktura ze stymulacją elektryczną jest prawdopodobnie lepsza niż samo nakłuwanie w łagodzeniu bólu i sztywności, i poprawia także ogólne samopoczucie, sen i objawy zmęczenia;

- akupunktura bez stymulacji elektrycznej prawdopodobnie nie zmniejsza bólu lub zmęczenia, nie poprawia ogólnego samopoczucia czy snu; i

- akupunktura prawdopodobnie wzmacnia działanie leków i ćwiczeń łagodzących ból.

Co to jest fibromialgia i co to jest akupunktura?

Gdy cierpisz na fibromialgię, odczuwasz ból w wielu miejscach ciała wraz z szeregiem innych dolegliwości, włączając w to: sztywność stawów, zaburzenia snu, zmęczenie czy zaburzenia nastroju, które wpływają na jakość życia. Na obecną chwilę nie ma możliwości wyleczenia i istnieje tylko kilka możliwości leczenia fibromialgii, których celem jest złagodzenie bólu i poprawa samopoczucia i zdolności funkcjonowania.

Akupunktura jest formą medycyny chińskiej, w której stosuje się cienkie igły do stymulowania określonych obszarów ciała, zwanych punktami akupunktury. Akupunktura jest powszechnie stosowana w celu zmniejszenia różnych postaci bólu. Działa ona poprzez zmniejszenie stanu zapalnego, stymulując uwalnianie przez organizm jego własnych czynników przeciwbólowych, czyli endorfin, i wpływając uspokajająco na mózg. Takie działanie jest bezpieczne, z nielicznymi i krótkotrwałymi efektami ubocznymi. Jeśli takie działanie zostałoby potwierdzone za pomocą danych naukowych, akupunktura mogłaby zostać wykorzystana jako skuteczny sposób łagodzenia objawów fibromialgii.

Najlepsze oszacowanie efektu stosowania akupunktury u osób cierpiących na fibromialgię:

Porównując akupunkturę z interwencjami pozorowanymi

Ból (większa wartość oznacza gorszy lub silniejszy ból)

- Uczestnicy badań, którzy otrzymywali akupunkturę z elektrostymulacją elektryczną szacowali natężenie swojego bólu o 13 punktów niżej, w skali 100-punktowej (bezwzględna poprawa), po sześciu sesjach leczenia.

- Osoby, które otrzymywały pozorowaną akupunkturę oceniały swój bólu na 70 punktów, w skali od 0 do 100, na końcu leczenia.

- Osoby, które były poddawane akupunkturze z elektrostymulacją oceniały swój ból na 57 punktów.

Funkcjonowanie fizyczne (większe wartości oznaczają lepsze funkcjonowanie):

- Uczestnicy, którzy otrzymali akupunkturę bez stymulacji elektrycznej oceniali swoje funkcjonowanie fizyczne o sześć punktów niżej (absolutne pogorszenie).

- Osoby, które otrzymały pozorowaną interwencję oceniły swoje fizyczne funkcjonowanie na 28 w skali od 0 do 100 na koniec leczenia.

- Uczestnicy, którzy otrzymywali akupunkturę bez stymulacji ocenili swoje funkcjonowanie fizyczne na 22.

- Brak danych dla akupunktury połączonej z elektrostymulacją.

Ogólne samopoczucie ocenione przez uczestników (większe wartości oznaczają lepsze samopoczucie):

- Uczestnicy z grupy otrzymującej akupunkturę z elektrostymulacją oceniali swoje samopoczucie o 11 punktów wyżej (bezwzględna poprawa).

- Uczestnicy, które otrzymywali pozorowane leczenie oceniali swoje samopoczucie na 41, w skali od 0 do 100, na koniec leczenia.

- Otrzymujący akupunkturę z elektrostymulacją oceniali swoje samopoczucie na 52 punkty.

Sen (większe wartości oznaczają lepszy sen):

- Ci, którzy otrzymywali interwencję w postaci akupunktury oceniali swój sen o 8 punktów wyżej (bezwzględna poprawa).

- Osoby, które otrzymały pozorowane leczenie oceniały swój sen, w skali od 0 do 100, na 30 punktów na koniec leczenia.

- Uczestnicy z grupy otrzymującej akupunkturę z elektrostymulacją oceniali swój sen na 38 punktów.

Zmęczenie (większe wartości oznaczają bardziej nasilone zmęczenie):

- Uczestnicy z grupy otrzymującej akupunkturę z elektrostymulacją oceniali swoje zmęczenie o 15 punktów niżej (bezwzględna poprawa).

- Osoby, które otrzymały pozorowane leczenie oceniały swoje zmęczenie, w skali od 0 do 100, na 78 punktów.

- Osoby, które były poddawane akupunkturze z elektrostymulacją oceniali swoje zmęczenie na 63 punkty.

Sztywność (większe wartości oznaczają bardziej nasiloną sztywność):

- Uczestnicy z grupy otrzymującej akupunkturę z elektrostymulacją oceniali doświadczaną sztywność o 9 punktów niżej (bezwzględna poprawa).

- Osoby, które otrzymały pozorowane leczenie oceniały nasilenie sztywności, w skali od 0 do 100, na 66 punktów na koniec leczenia.

- Osoby, które były poddawane akupunkturze z elektrostymulacją oceniali sztywność na 57 punktów.

- Dane dotyczące akupunktury bez stymulacji elektrycznej nie były dostępne.

Działania niepożądane:

- Jedna na sześć osób, które otrzymywały interwencję w postaci akupunktury, zgłaszała działania niepożądane.

- Jedna na trzy osoby, które otrzymywały pozorowane zabiegi, zgłaszała działania niepożądane.

- Ogólnie rzecz biorąc, zdarzenia niepożądane były niewielkie i trwały krócej niż jeden dzień.

Akupunktura jako terapia wspomagająca

Ból (większe wartości oznaczają gorszy lub silniejszy ból):

- Osoby, które były poddawane akupunkturze w połączeniu ze standardowym leczeniem, ćwiczeniami i środkami medycznymi, (leki przeciwdepresyjne) oceniali swój ból o 30 punktów niżej, w skali od 0 do 100, (bezwzględna poprawa) po 20 sesjach akupunktury.

- Osoby, które otrzymywały standardową terapię oceniały swój ból na 80 punktów, w skali od 0 do 100, na końcu leczenia.

- Osoby, które otrzymywały dodatkowo akupunkturę oceniali swój ból na 50 punktów.

Akupunktura w porównaniu z lekami przeciwdepresyjnymi

Ból (większe wartości oznaczają gorszy lub silniejszy ból):

- Uczestnicy badań, którzy otrzymywali akupunkturę szacowali swój ból o 17 punktów niżej (bezwzględna poprawa), po 28 sesjach akupunktury.

- Osoby, które otrzymywały antydepresanty oceniały ból na 29 punktów, w skali od 0 do 100, na koniec leczenia.

- Osoby, które otrzymywały dodatkowo akupunkturę oceniały swój ból na 12 punktów.

Porównując akupunkturę z jej niestosowaniem (lista oczekujących)

- Osoby, które otrzymywały akupunkturę z elektrostymulacją oceniały swoje natężenie bólu, nasilenie zmęczenia i sztywności odpowiednio o 23, 11 i 9 punktów niżej, w skali 100-punktowej oraz oceniały swoje ogólne samopoczucie o 15 punktów lepiej niż ci, którzy nie otrzymali akupunktury.

Uwagi do tłumaczenia

Tłumaczenie Joanna Zając Redakcja Magdalena Koperny

Resumo para leigos

Acupuntura para fibromialgia

Este resumo de uma revisão Cochrane apresenta o que sabemos, através de pesquisas, sobre o efeito da acupuntura na fibromialgia.

Esta revisão mostra que, para as pessoas com fibromialgia:

- A acupuntura é provavelmente melhor que um tratamento sem acupuntura na redução da dor, da rigidez e para melhorar o bem-estar geral e a fadiga;

- A acupuntura com estimulação elétrica é provavelmente melhor do que a acupuntura tradicional na redução da dor, da rigidez e na melhora geral do bem-estar, sono e fadiga.

- A acupuntura sem estimulação elétrica provavelmente não reduz a dor nem melhora a fadiga, o bem-estar geral ou o sono; e

- A acupuntura provavelmente reforça o efeito das drogas e do exercício sobre a dor.

O que é fibromialgia e o que é acupuntura?

A pessoa que sofre de fibromialgia tem dores em várias partes do corpo, além de diversos outros sintomas, como rigidez das juntas, problemas de sono, fadiga e mudanças do humor, que afetam sua qualidade de vida. A fibromialgia não tem cura e, atualmente, há poucas opções para o tratamento dessa doença. Os tratamentos focam no alívio da dor e na melhora do bem-estar e da capacidade de fazer as coisas (funcionalidade).

A acupuntura é uma modalidade da medicina chinesa que utiliza agulhas finas para estimular certas áreas do corpo, chamadas de pontos de acupuntura. A acupuntura é comumente usada para aliviar vários tipos de dor. Ela funciona reduzindo a inflamação, estimulando a liberação de analgésicos do próprio organismo, as endorfinas, e acalmando o cérebro. A acupuntura é segura e traz poucos efeitos colaterais, que geralmente duram pouco. Se for apoiada pelas evidências, a acupuntura pode oferecer um alívio importante dos sintomas da fibromialgia.

Melhor estimativa do que acontece com pessoas que têm fibromialgia e que são tratadas com acupuntura:

Comparando acupuntura verdadeira com acupuntura simulada

Dor (escores mais altos indicam mais dor ou dor mais intensa)

- As pessoas tratadas com acupuntura com estimulação elétrica tiveram uma queda de 13 pontos no seu escore de dor, em uma escala de 100 pontos (melhora absoluta) após seis sessões de tratamento.

- As pessoas que fizeram acupuntura simulada tiveram um escore de dor de 70 pontos (em uma escala de 0 a 100) no fim do tratamento.

- As pessoas tratadas com acupuntura com estimulação elétrica tiveram um escore de dor de 57 pontos.

Função física (escores maiores significam melhor função):

- As pessoas tratadas com acupuntura sem estimulação elétrica tiveram uma queda de 6 pontos no escore de função (deterioração absoluta).

- Ao final do tratamento, as pessoas tratadas com acupuntura falsa tiveram um escore de 28 pontos para função física em uma escala que vai de 0 a 100 pontos.

- As que foram tratadas com acupuntura sem estimulação elétrica tiveram escore de função física de 22 pontos.

- Não há dados sobre acupuntura com estimulação elétrica.

Bem-estar geral avaliado pelos participantes (escores mais altos significam melhor função):

- As pessoas tratadas com acupuntura com estimulação elétrica tiveram 11 pontos a mais na sua avaliação de bem-estar (melhora absoluta).

- As pessoas que receberam tratamentos falsos classificaram seu bem-estar como 41 em uma escala que vai de 0 a 100, no fim do tratamento.

- As pessoas tratadas com acupuntura com estimulação elétrica classificaram seu bem-estar como 52.

Sono (escores mais altos significam melhor sono):

- As pessoas que receberam acupuntura tiveram melhora de 8 pontos no seu escore de sono (melhora absoluta).

- As pessoas tratadas com acupuntura falsa tiveram um escore de sono de 30 pontos em uma escala de 0 a 100, no final do tratamento.

- As pessoas tratadas com acupuntura com estimulação elétrica tiveram um escore de sono de 38 pontos.

Fadiga (escores mais altos significam fadiga mais grave):

- Pessoas tratadas com acupuntura com estimulação elétrica tiveram queda de 15 pontos na sua fadiga (melhora absoluta).

- As pessoas tratadas com acupuntura falsa tiveram escore de fadiga de 78 pontos, em uma escala que vai de 0 a 100.

- As pessoas tratadas com acupuntura com estimulação elétrica tiveram escore de fadiga de 63 pontos.

Rigidez (escores altos significam rigidez mais intensa):

- As pessoas tratadas com acupuntura com estimulação elétrica tiveram uma queda de 9 pontos na sua rigidez (melhora absoluta).

- As pessoas que receberam o tratamento falso tiveram um escore de rigidez de 66 pontos em uma escala de 0 a 100, no fim do tratamento.

- As pessoas tratadas com acupuntura com estimulação elétrica tiveram escore de rigidez de 57 pontos.

- Não havia dados sobre acupuntura sem estimulação elétrica.

Efeitos adversos:

- Uma em cada seis pessoas que se trataram com acupuntura relatou efeitos adversos.

- Uma em cada três pessoas submetidas ao tratamento simulado reportou efeitos adversos.

- Em geral, tais eventos foram de pouca importância e duraram menos de um dia.

Acupuntura como terapia adjuvante

Dor (escores elevados significam dor mais intensa):

- As pessoas tratadas com acupuntura junto com seu tratamento habitual (exercícios e antidepressivos) tiveram uma queda de 30 pontos na sua dor (melhora absoluta) após 20 sessões de acupuntura.

- As pessoas tratadas apenas com o tratamento padrão tiveram um escore de dor de 80 pontos em uma escala que vai de 0 a 100, no fim do tratamento.

- As pessoas que receberam tratamento adicional com acupuntura tiveram um escore de dor de 50 pontos.

Acupuntura comparada com antidepressivos

Dor (escores elevados significam dor mais intensa):

- As pessoas tratadas com acupuntura tiveram queda de 17 pontos no seu escore de dor (melhora absoluta) após 28 sessões de acupuntura.

- As pessoas tratadas apenas com antidepressivos tiveram escore de dor de 29 pontos em uma escala de 0 a 100, ao fim do tratamento.

- As pessoas tratadas com acupuntura tiveram um escore de dor de 12 pontos.

Comparando acupuntura com não acupuntura (lista de espera)

- As pessoas tratadas com acupuntura com estimulação elétrica tiveram queda de 23, 11 e 9 pontos (em uma escala de 100 pontos) para dor, fadiga e rigidez, respectivamente. Elas também tiveram 15 pontos a mais no seu escore de bem-estar geral do que aquelas que não receberam acupuntura.

Notas de tradução

Tradução do Centro Cochrane do Brasil - Centro Afiliado João Pessoa (Felipe Teixeira) Contato: tradutores@centrocochranedobrasil.org.br

Ancillary