Get access

Specific allergen immunotherapy for the treatment of atopic eczema

  • Review
  • Intervention




Specific allergen immunotherapy (SIT) is a treatment that may improve disease severity in people with atopic eczema (AE) by inducing immune tolerance to the relevant allergen. A high quality systematic review has not previously assessed the efficacy and safety of this treatment.


To assess the effects of specific allergen immunotherapy (SIT), including subcutaneous, sublingual, intradermal, and oral routes, compared with placebo or a standard treatment in people with atopic eczema.

Search methods

We searched the following databases up to July 2015: the Cochrane Skin Group Specialised Register, CENTRAL in the Cochrane Library (Issue 7, 2015), MEDLINE (from 1946), EMBASE (from 1974), LILACS (from 1982), Web of Science™ (from 2005), the Global Resource of EczemA Trials (GREAT database), and five trials databases. We searched abstracts from recent European and North American allergy meetings and checked the references of included studies and review articles for further references to relevant trials.

Selection criteria

Randomised controlled trials (RCTs) of specific allergen immunotherapy that used standardised allergen extracts in people with AE.

Data collection and analysis

Two authors independently undertook study selection, data extraction (including adverse effects), assessment of risk of bias, and analyses. We used standard methodological procedures expected by Cochrane.

Main results

We identified 12 RCTs for inclusion in this review; the total number of participants was 733. The interventions included SIT in children and adults allergic to either house dust mite (10 trials), grass pollen, or other inhalant allergens (two trials). They were administered subcutaneously (six trials), sublingually (four trials), orally, or intradermally (two trials). Overall, the risk of bias was moderate, with high loss to follow up and lack of blinding as the main methodological concern.

Our primary outcomes were 'Participant- or parent-reported global assessment of disease severity at the end of treatment'; 'Participant- or parent-reported specific symptoms of eczema, by subjective measures'; and 'Adverse events, such as acute episodes of asthma or anaphylaxis'. SCORing Atopic Dermatitis (SCORAD) is a means of measuring the effect of atopic dermatitis by area (A); intensity (B); and subjective measures (C), such as itch and sleeplessness, which we used.

For 'Participant- or parent-reported global assessment of disease severity at the end of treatment', one trial (20 participants) found improvement in 7/9 participants (78%) treated with the SIT compared with 3/11 (27%) treated with the placebo (risk ratio (RR) 2.85, 95% confidence interval (CI) 1.02 to 7.96; P = 0.04). Another study (24 participants) found no difference: global disease severity improved in 8/13 participants (62%) treated with the SIT compared with 9/11 (81%) treated with the placebo (RR 0.75, 95% CI 0.45 to 1.26; P = 0.38). We did not perform meta-analysis because of high heterogeneity between these two studies. The quality of the evidence was low.

For 'Participant- or parent-reported specific symptoms of eczema, by subjective measures', two trials (184 participants) did not find that the SIT improved SCORAD part C (mean difference (MD) -0.74, 95% CI -1.98 to 0.50) or sleep disturbance (MD -0.49, 95% CI -1.03 to 0.06) more than placebo. For SCORAD part C itch severity, these two trials (184 participants) did not find that the SIT improved itch (MD -0.24, 95% CI -1.00 to 0.52). One other non-blinded study (60 participants) found that the SIT reduced itch compared with no treatment (MD -4.20, 95% CI -3.69 to -4.71) and reduced the participants' overall symptoms (P < 0.01), but we could not pool these three studies due to high heterogeneity. The quality of the evidence was very low.

Seven trials reported systemic adverse reactions: 18/282 participants (6.4%) treated with the SIT had a systemic reaction compared with 15/210 (7.1%) with no treatment (RR 0.78, 95% CI 0.41 to 1.49; the quality of the evidence was moderate). The same seven trials reported local adverse reactions: 90/280 participants (32.1%) treated with the SIT had a local reaction compared with 44/204 (21.6%) in the no treatment group (RR 1.27, 95% CI 0.89 to 1.81). As these had the same study limitations, we deemed the quality of the evidence to also be moderate.

Of our secondary outcomes, there was a significant improvement in 'Investigator- or physician-rated global assessment of disease severity at the end of treatment' (six trials, 262 participants; RR 1.48, 95% CI 1.16 to 1.88). None of the studies reported our secondary outcome 'Parent- or participant-rated eczema severity assessed using a published scale', but two studies (n = 184), which have been mentioned above, used SCORAD part C, which we included as our primary outcome 'Participant- or parent-reported specific symptoms of eczema, by subjective measures'.

Our findings were generally inconclusive because of the small number of studies. We were unable to determine by subgroup analyses a particular type of allergen or a particular age or level of disease severity where allergen immunotherapy was more successful. We were also unable to determine whether sublingual immunotherapy was associated with more local adverse reactions compared with subcutaneous immunotherapy.

Authors' conclusions

Overall, the quality of the evidence was low. The low quality was mainly due to the differing results between studies, lack of blinding in some studies, and relatively few studies reporting participant-centred outcome measures. We found limited evidence that SIT may be an effective treatment for people with AE. The treatments used in these trials were not associated with an increased risk of local or systemic reactions. Future studies should use high quality allergen formulations with a proven track record in other allergic conditions and should include participant-reported outcome measures.

Plain language summary

Specific allergy immunotherapy for the treatment of atopic eczema


At least one in seven children and one in 50 adults suffer from atopic eczema, a skin condition characterised by an itchy red rash. People with atopic eczema are allergic to things in the environment, such as house dust mites, and exposure to what they are allergic to may make their eczema worse. Specific allergen immunotherapy is a treatment that involves a course of injections or drops under the tongue containing the substance to which a person is allergic. The treatment can reduce the severity of a person's allergy and may therefore be able to reduce symptoms of atopic eczema. We evaluated whether specific allergen immunotherapy was better or worse than a standard treatment or placebo at improving disease severity and symptoms as assessed by participants, parents, or investigators.

Review question

Is specific allergen immunotherapy an effective treatment for people with atopic eczema?

Study characteristics

The evidence is current to July 2015. We found 12 studies, with 733 participants, which included both children and adults. Studies were conducted in specialist allergy centres in nine countries. The duration of trials ranged from four months to three years. Immunotherapy was administered to the participants in four different ways. Allergen manufacturers funded seven of the 12 studies.

Key results

We found no evidence from the studies in our review that SIT may be an effective treatment for atopic eczema, as rated by participants or parents for disease severity and symptoms. We found limited evidence that SIT may improve investigator-rated disease severity. Immunotherapy did not cause any more harm than a standard treatment or placebo.

Quality of the evidence

Overall, the quality of the evidence was low. We downgraded quality mainly due to the differing results between studies, lack of blinding in some studies, and that relatively few studies reported outcomes relevant to patients. Future studies should use high quality allergen formulations with a proven track record in other allergic conditions and should include participant-reported outcome measures.

Laički sažetak

Specifična imunoterapija alegenima za liječenje atopijskog ekcema

Dosadašnje spoznaje

Najmanje jedno od 7 djece i jedno od 50 odraslih boluju od atopijskog ekcema, kožne bolesti koju obilježava crveni osip i svrbež. Osobe koje boluju od atopijskog ekcema su alergične na tvari u svojoj okolini, kao što su grinje, a izlaganje alergenima može pogoršati njihovo stanje. Specifična imunoterapija alergenima je liječenje koje uključuje davanje injekcija ili kapi ispod jezika koje sadrže tvari na koje je osoba alergična. Takvo liječenje može smanjiti ozbiljnost alergije te time ublažiti simptome atopijskog ekcema. U ovom Cochrane sustavnom pregledu ispitano je da li je specifična terapija alergenima bolja ili lošija od standardnog liječenja ili placeba u smanjenju ozbiljnosti i simptoma, prema procjeni sudionika istraživanja, roditelja ili istraživača.

Istraživačko pitanje

Je li specifična imunoterapija alergenima djelotvoran način liječenja za ljude s atopijskim ekcemom?

Značajke istraživanja

Dokazi se temelje na literaturi objavljenoj do srpnja 2015. Pronašli smo 12 studija, sa 733 sudionika, u kojima su sudjelovala i djeca i odrasli. Studije su provedene u specijalističkim alergološkim centrima u devet zemalja. Trajanje istraživanja odvijalo se u rasponu od četiri mjeseca do tri godine. Imunoterapija je davana sudionicima na četiri različita načina. Proizvođači alergena su financirali sedam od dvanaest studija.

Ključni rezultati

Nismo pronašli nikakve dokaze u studijama u našem pregledu koji bi pokazali da bi specifična terapija alergenima mogla biti učinkovit lijek za atopijski ekcem za ublažavanje ozbiljnosti i simptoma bolesti, temeljem procjene sudionika istraživanja ili roditelja. Pronašli smo ograničene dokaze prema kojima bi takva terapija mogla ublažiti ozbiljnost bolesti, prema ocjeni istražitelja. Imunoterapija nije uzrokovala ni više štete od standardnog lijeka ili placeba.

Kvaliteta dokaza

Sveukupno, kvaliteta dokaza je bila niska. Autori su kvalitetu dokaza ocijenili niskom uglavnom zbog različitih rezultata u različitim studijama, manjka neutralnosti u nekim studijama i zato što je relativno malo studija opisalo rezultate koji bi bili važni za pacijenta. Buduće bi studije trebale koristiti visokokvalitetne alergenske smjese s dokazanim najboljim rezultatima za druga alergijska stanja te bi trebala uključiti rezultate koje bi procjenjivali sudionici istraživanja.

Bilješke prijevoda

Hrvatski Cochrane
Prevela: Marija Lučić
Ovaj sažetak preveden je u okviru volonterskog projekta prevođenja Cochrane sažetaka. Uključite se u projekt i pomozite nam u prevođenju brojnih preostalih Cochrane sažetaka koji su još uvijek dostupni samo na engleskom jeziku. Kontakt:

Резюме на простом языке

Аллерген-специфическая иммунотерапия для лечения атопической экземы


Как минимум, один из семи детей и один из 50 взрослых страдают атопической экземой (атопическим дерматитом), состоянием кожи, характеризующимся зудящей красной сыпью. У людей с атопической экземой бывает аллергия на компоненты окружающей среды, такие как клещи домашней пыли, и при воздействии факторов, являющихся аллергенами, может быть ухудшение течения экземы. Аллерген-специфическая иммунотерапия - это лечение, которое включает курс инъекций или капель под язык, содержащих вещества, к которым человек имеет аллергию. Лечение может уменьшить тяжесть аллергии у человека и, следовательно, сможет уменьшить симптомы атопической экземы. Мы оценили, является ли аллерген-специфическая иммунотерапия лучше или хуже, чем стандартное лечение или плацебо, в уменьшении тяжести заболевания и симптомов, оцениваемых участниками, родителями, или исследователями.

 Вопрос обзора

Является аллерген-специфическая иммунотерапия эффективной для лечения людей с атопической экземой?

Характеристика исследований

Доказательства актуальны по июль 2015 года. Мы нашли 12 исследований, включающих 733 участников (взрослых и детей). Исследования были проведены в специализированных аллергологических центрах в девяти странах. Продолжительность клинических испытаний была от четырех месяцев до трех лет. Иммунотерапию участникам проводили четырьмя различными способами. Производители аллергена финансировали семь из 12 исследований.

Основные результаты

Мы не нашли доказательств из исследований в нашем обзоре, что аллерген-специфическая иммунотерапия может быть эффективным лечением экземы, основываясь на оценке тяжести заболевания и симптомов участниками исследований или их родителями. Мы обнаружили ограниченные доказательства, что аллерген-специфическая иммунотерапия может уменьшить тяжесть заболевания, оцениваемую исследователем. Иммунотерапия не оказала какого-либо большего вреда, по сравнению со стандартным лечением или плацебо.

Качество доказательств

В целом, качество доказательств было низким. Мы снизили оценку качества, в основном, из-за различающихся результатов между исследованиями, отсутствия ослепления в некоторых исследованиях, и из-за того, что в относительно малом числе исследований сообщали о соответствующих исходах со стороны пациентов. В будущих исследованиях следует использовать препараты аллергенов высокого качества с проверенной репутацией при других аллергических состояниях и следует включить меры исходов, сообщаемые участниками.

Заметки по переводу

Перевод: Масалбекова Аида Азизбековна. Редактирование: Юдина Екатерина Викторовна. Координация проекта по переводу на русский язык: Cochrane Russia - Кокрейн Россия (филиал Северного Кокрейновского Центра на базе Казанского федерального университета). По вопросам, связанным с этим переводом, пожалуйста, обращайтесь к нам по адресу:

Laienverständliche Zusammenfassung

Spezifische Immuntherapie zur Behandlung vom atopischen Ekzem


Mindestens eines von sieben Kindern und einer von 50 Erwachsenen leidet an einem atopischen Ekzem, einer Hauterkrankung, die sich durch einen juckenden, roten Ausschlag äußert. Menschen mit atopischem Ekzem reagieren allergisch auf Dinge in der Umwelt, beispielsweise auf Hausstaubmilben. Wenn sie diesen allergieauslösenden Faktoren ausgesetzt sind, kann sich der Hautausschlag verschlimmern. Die spezifische Immuntherapie (SIT) ist eine Behandlung, bei der eine Reihe Injektionen oder Tropfen unter die Zunge verabreicht werden, die die Substanz enthalten, auf die die Person allergisch reagiert. Durch die Therapie können der Schweregrad einer Allergie gemäßigt und somit die Symptome des atopischen Ekzems verbessert werden. In diesem Review wurde untersucht, ob die spezifische Immuntherapie im Vergleich zur Standardtherapie oder einem Placebo eine bessere oder schlechtere Wirkung zeigte, um den Schweregrad der Erkrankung und die Symptome zu verbessern aus Sicht der Teilnehmer, Eltern oder Forscher.


Ist die spezifische Immuntherapie eine wirksame Behandlung für Menschen mit einem atopischen Ekzem?


Die Evidenz ist auf dem Stand von Juli 2015. Die Suche ergab 12 Studien mit 733 Teilnehmern, darunter sowohl Kinder als auch Erwachsene. Die Studien wurden in spezialisierten Allergiezentren in neun Ländern durchgeführt. Die Studiendauer variierte zwischen vier Monaten und drei Jahren. Dabei wurde die Immuntherapie den Teilnehmern auf vier verschiedene Arten verabreicht. Sieben der 12 Studien wurden von Allergenherstellern finanziert.


Aus der Bewertung der Teilnehmer oder Eltern bezüglich Schweregrad der Krankheit und Symptomen ging aus den in diesen Review eingeschlossenen Studien keine Evidenz hervor, dass SIT eine wirksame Behandlung gegen atopisches Ekzem sein könnte. Es wurde eingeschränkte Evidenz gefunden, dass SIT den aus der Sicht der Forscher bewerteten Schweregrad der Erkrankung verbessern könnte. Die Immuntherapie verursachte keine größeren Schäden als die Standardbehandlung oder ein Placebo.

Qualität der Evidenz

Insgesamt war die Qualität der Evidenz niedrig. Die Qualität wurde hauptsächlich aufgrund von Ergebnisabweichungen unter den Studien, der mangelhaften Verblindung einiger Studien sowie der Tatsache, dass nur in relativ wenigen Studien patientenrelevante Endpunkte untersucht wurden, herabgestuft. In künftigen Studien sollten qualitativ hochwertige Allergenzusammensetzungen verwendet werden, die sich bei anderen allergischen Erkrankungen bewährt haben. Außerdem sollten für die Teilnehmer relevante Endpunkte eingeschlossen werden.

Anmerkungen zur Übersetzung

I. Noack, freigegeben durch Cochrane Schweiz.

Streszczenie prostym językiem

Swoista immunoterapia alergenowa w leczeniu egzemy (atopowego zapalenia skóry)


Co najmniej 1 na 7 dzieci oraz 1 na 50 dorosłych cierpi na atopowe zapalenie skóry, które jest schorzeniem skóry charakteryzującym się swędzącą, czerwoną wysypką. Osoby z atopowym zapaleniem skóry są uczulone na wiele czynników w środowisku takich jak, roztocza kurzu domowego, a narażenie na czynniki alergizujące może pogorszyć objawy egzemy. Swoista immunoterapia alergenowa (odczulanie - przyp. tłum.) to leczenie polegające na podaniu serii zastrzyków lub kropli pod język zawierających substancję, na którą dana osoba jest uczulona. Leczenie może zmniejszać ciężkość alergii, a tym samym może zmniejszać objawy atopowego zapalenia skóry. Naszym celem było sprawdzenie czy swoista immunoterapia alergenowa jest lepsza, czy gorsza, niż leczenie standardowe lub placebo, w poprawie ciężkości choroby oraz jej objawów, ocenianych przez uczestników, rodziców i badaczy.

Pytanie badawcze

Czy swoista immunoterapia alergenowa jest skutecznym leczeniem dla osób z atopowym zapaleniem skóry?

Charakterystyka badań

Dane naukowe są aktualne do lipca 2015 r. Odnaleźliśmy 12 badań, w których udział wzięło 733 uczestników, zarówno dzieci, jak i dorosłych. Badania przeprowadzono w specjalistycznych poradniach alergologicznych w dziewięciu krajach. Długość okresu obserwacji wahała się od czterech miesięcy do trzech lat. Uczestnikom immunoterapia dostarczano na cztery różne sposoby. 7 z 12 badań było finansowanych przez firmy produkujące alergeny.

Główne wyniki

W naszym przeglądzie nie odnaleźliśmy danych naukowych, potwierdzających, że swoista immunoterapia alergenowa może być skutecznym leczeniem atopowego zapalenia skóry (objawy i ciężkość choroby oceniania przez uczestników lub rodziców). Odnaleźliśmy ograniczone dane naukowe wskazujące, że swoista immunoterapia alergenowa łagodzi objawy choroby według oceny badaczy. Immunoterapia nie powodowała więcej działań niepożądanych niż leczenie standardowe lub placebo.

Jakość danych naukowych

Ogólna jakość danych naukowych była niska. Obniżyliśmy ocenę jakości danych, głównie z powodu zróżnicowanych wyników pomiędzy badaniami, braku zaślepienia w niektórych badaniach oraz dlatego, że w stosunkowo niewielu badaniach oceniano wyniki istotne dla pacjenta. Przyszłe badania powinny oceniać wysokiej jakości preparaty alergenowe, z udokumentowanym działaniem na inne choroby alergiczne, oraz powinny uwzględniać wyniki raportowane przez pacjentów.

Uwagi do tłumaczenia

Tłumaczenie Magdalena Koperny Redakcja Joanna Zając